محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
1552
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
في انصار الحسين ، شيخ محمد سماوى ، چاپ 1341 قمرى ، مطبعة الحيدرية فى النجف الاشرف ، ص 1 ) . ص 703 ، س 14 : در متن ما خلطى روى داده بوده بدين گونه : « فرزدق شاعر و همام بن غالب پذيرهء او آمدند » ، من با حذف « و » عبارت را چنان آوردم كه « همام بن غالب » بدل فرزدق شاعر باشد . « فرزدق - متوفى در 114 هجرى - مردى بود ناشايست ، بى توجه ، فاسق ، بى بند و بار و بزدل . ذوق شاعرانهء او ، با هجا تناسب داشت . تنها جاهايى كه نشان اندك شرافتى از او مىتوان يافت ، يكى تعلقى است كه نسبت به خاطرهء پدرش داشت ، ديگر اخلاصى است كه نسبت به خاندان ( در متن ترجمهء : خانوار ؟ ! ) مصيبت ديدهء حضرت على عليه السّلام ابراز مىداشت . . . با اين همه فرزدق يكى از بهترين شاعران عرب به شمار مىآيد . وى على رغم تقليد و سرقت زيباترين اشعار ديگران ، از هنرى واقعى برخوردار بود و توانست اين هنر را در مواضع مختلف به كار برد . . . » ( تاريخ ادبيات عرب ، ج . م . عبد الجليل ، ترجمهء دكتر آ . آذرنوش ، صص 72 - 71 ) . و نيز ر . ك : تاريخ ادبيات زبان عربى ، حنّا الفاخورى ، ترجمهء ع . م . آيتى ، صص 25 - 217 ، مجلهء مقالات و بررسيها ، ( شمارهء 38 و 39 ) : « پژوهش دربارهء قصيده اى بزرگ » ، نوشتهء آ . آذرنوش ) . ص 714 ، س 17 : شعر يزيد در متن تاريخ طبرى ، با اختلافى آمده است : ( ج 7 ، ص 376 ) : يفلَّقن هامّا من رجال اعزّة * علينا وهم كانوا اعقّ واظلما و نيز بيتهايى كه يحيى بن الحكم بر خواند : لهام بجنب الطَّفّ ادنى قرابة * من ابن زياد العبد ذى الحسب الوغل سميّة امسى نسلها عدد الحصى * وبنت رسول الله ليس لها نسل و نيز در متن الكامل ( ج 4 ، ص 90 ) با اختلافى آمده در مصراع دوم بيت دوم : لهام . . . * . . . وليس لآل المصطفى اليوم من نسل ص 723 ، س 9 : آن مرد از بنى عبد المطَّلب كه مردم بصره با او بيعت كردند ، در متن ما بر حسب نسخه هاى اساس و فا « عامر بن سعد » آمده است . نسخه هاى ص و صب فقط از مردى از بنى عبد المطَّلب