محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
1541
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
ص 517 ، س 13 : دربارهء عبد الله بن عبد الله بن عتبان ، در تعليقهء « ص 506 ، س 3 » سخن رفت ، و نيز ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 2634 . ص 518 ، س 15 : صورت منزل ياد شده در نسخه هاى ما ، جز نسخهء صب كه وجه درست كنگور را ارائه مىدهد ، سخت آشفته است . در منابع جغرافيائى كهن ، نام اين شهر كنگور ، كنگوار ، كنگاور ، گاه به قصر اللصوص باز خوانده شده است و قصر دزدان . اصطخرى در « ذكر مسافت شهرهاى جبال » مىنويسد ( مسالك و ممالك ، ص 162 ) : « . . . و از اسد آباد تا قصر دزدان هفت فرسنگ . . . » و نيز در بر شمردن « شهرهاى جبال » آورده ( همان ، ص 164 ) : « . . . نهاوند ، قصر دزدان ، اسد آباد ، دينور . . . » حمد مستوفى مىگويد : « كنگور آن را قصر اللصوص خوانده اند جهت آنكه اهل آنجا در دزدى درجهء عالى دارد . خسرو پرويز در او قلعه اى ساخت و سنگهاى گران به ستون كرده اند چنان كه هر يك كما بيش ده هزار من بود ، و در آن نزديكى چنان سنگ نيست . مونس الاستاد در كنگور جامعى ساخت بغايت خوب و عظيم » ( نزهة القلوب ، چاپ لسترنج ، ص 108 ، چاپ دبير سياقى ، ص 129 ) . و هم او مىنويسد ( همان ، ص 165 ) : « گريوهء كوه الوند در اين راه است از او تا ديه كنگور اول كردستان شش فرسنگ از او تا ديه صهنه پنج فرسنگ . . . » « . . . از بغداد تا كنگور به موجب شرح ما قبل هفتاد و پنج فرسنگ از كنگور تا بيدستان پنج فرسنگ و از او تا شهر نهاوند سه فرسنگ . . . » ( همان ، ص 171 ) مقدسى اشاره اى دارد : « قصر اللصوص : منزلى در جبال است . » ( احسن التقاسيم ، ج 1 ، ص 41 ) ابن فقيه در چند مورد مىنويسد ( ترجمهء مختصر البلدان ، ص 34 ) : « در قصر دزدان ، بنايى شگفت و ستونهايى استوار افتاده است . » « . . . مردم مغرب و مصر و شهرهاى جبال و خراسان را چيزهاى شگفتى است كه در ديگر جايها نيست چونان منارهء اسكندريه ، . . . و ستونهاى قصر دزدان . » ( همان ، صص 89 - 88 ) « گويند . . . هيچ ستونى شگفت انگيزتر از ستونهاى قصر دزدان نيست . » ( همان ، ص 102 )