محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )

1514

تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )

عتيق دانسته اند چون سيرة النبى و الطبقات الكبير و شرف النبى و تاريخ طبرى ، و پاره اى ديگر ابو هاله را نخستين شوهر خديجه دانسته اند ( اسد الغابه ) . ( ر . ك : الطبقات الكبير ، ج 8 ، ص 156 ، سيرة النبى ، ج 4 ، ص 321 ، تاريخ طبرى ، ج 4 ، صص 67 - 1766 ، أسد الغابه ، ج 5 ، ص 434 ، شرف النبى ، ص 201 ) ضبط نام عتيق در تاريخ طبرى به فتح اول است ، و در سيرة النبى به ضمّ اول و فتح دوم و حرف سوم به تشديد مكسور . ص 308 ، س 14 : در شمار دختران پيامبر ص اختلافى نيست ، اما در تعداد و نامهاى پسران رسول خدا هماهنگى نيست . متن ما مىگويد « او را چهار پسر آمدش : القاسم ، و الطيب ، و طاهر ، و عبد الله . . . » متن تاريخ طبرى ( ج 4 ، ص 1767 ) با متن ما هماهنگ است و البته درست نيست : « فولدت لرسول الله ثمانية : القاسم و الطيّب و الطاهر و عبد الله و زينب و رقيه و ام كلثوم و فاطمه » . در سيرة النبى آمده است ( ج 1 ، ص 206 ) : « قال ابن اسحق : فولدت لرسول الله صلَّى الله عليه و سلَّم ولده كلهم ، الَّا ابراهيم : القاسم ، و به كان يكنى صلَّى الله عليه و سلَّم ، و الطاهر ، و الطيّب ، و زينب . . . » در ترجمه ، سيرت رسول الله ( ج 1 ، ص 167 ) ، با متن سيرة النّبى همداستان است و با متن ما و تاريخ طبرى مغاير . « پس سيّد ، صلوات الله عليه ، او را - خديجه - به خانه برد و هفت فرزند از وى ظاهر شد : سه پسر و چهار دختر . پسران : قاسم و طاهر و طيب بودند . دختران : . . . » عبارت تاريخ يعقوبى ( ترجمه ، ج 1 ، ص 375 ) بس گويا است : « رسول خدا بيست و پنج ساله و به قولى سى ساله بود كه خديجه دختر خويلد را به همسرى گرفت و از فرزندان آن بزرگوار از خديجه : قاسم و رقيه و زينب و امّ كلثوم پيش از بعثت و عبد الله كه طيب و طاهر هم او است ، چه در اسلام ولادت يافته است . . . » البته ، ابراهيم ، زادهء ماريهء قبطيه به سال هشتم هجرت بوده است كه در 16 يا 18 يا 22 ماهگى ، سه ماه پيش از وفات رسول خدا ، وفات كرد . ( تاريخ پيامبر اسلام ، ص 77 ) نوشتهء ابن اثير در اسد الغابه نيز خواندنى است ( ج 1 ، ص 16 ) : « . . . و اولاده الذكور كلَّهم من خديجة الَّا ابراهيم . . . و امّا الذكور فالقاسم و به كان رسول الله صلَّى الله عليه و سلَّم يكنى و الطاهر و الطيب و قيل القاسم و الطاهر و عبد الله و هو الطيّب لانه