خبر عهد گرفتن هارون الرّشيد پسر خويش را مأمون بعد از بيعت محمّد الامين هارون الرّشيد محمّد الامين پسرش را ولى عهد كرده بود به سال صد و هفتاد و پنج و خلافت از پس خويش او را داد ، و چون محمّد و عبد الله هر دو مرد شدند ، رشيد خواست تا عبد الله را از پس خويش لختى پادشاهى پديد كند و او را از پس محمّد ولى عهد كند تا ميان ايشان جنگ و اختلاف نباشد . پس مردمان گرد آمدند به رقّه به سال صد و هشتاد و سه ، عبد الله را ولى عهد كرد از پس محمّد . رى و خراسان و گوشه اى از شهرها او را نامزد كرد و گفت محمّد او را از آنجا نجنباند ، و او را مأمون نام كرد . و او را پسرى بود از اين هر دو كهتر قاسم نام ، او را نيز به لقب مؤتمن گفتند . هارون از پس آن شهرهاى جزيره و موصل و ثغرهاى روم به قاسم داد و او را مؤتمن نام كرد . و چون سال صد و نود آمد هارون حجّ كرد و امين و مأمون را هر دو ببرد . و چون حجّ سپرى كرد ، مردمان موسم را گرد كرد و چكى بنوشت يكى مأمون را و يكى امين را بدانچه او را نامزد كرد . و خود با ايشان به خانهء كعبه اندر شد و هر دو را سوگند داد . و خلق همه به مزگت مكّه اندر بودند ، و بفرمود تا دو چك بنوشتند و هر دو بر در كعبه بياويختند . و چون همى خواستند آويخت از دست آنكه همى