محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
مقدمه 7
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
آثار طبرى شمار آثار طبرى بسيار است . اين دانشمند بزرگ ، با دلبستگى و اهتمامى كه در فراگيرى و آموزش و تأليف داشت موفق گشت آثارى برگزيده و پر ارزش از خود به جاى گذارد ، چنان كه آثار او را چون برشمردند و با سالهاى عمر او بر سنجيدند ، دريافتند كه وى توفيق يافته است در طول 86 سال عمر خود به هر روزى 14 برگ بنويسد . اينك آثار او را به كوتاهى ياد مىكنيم : آداب المناسك . اثرى است براى قاصدان حج بيت الله از روز حركت تا رسيدن به مكه و قيام به مناسك و توديع و بازگشت و زيارت منازل و مشاهد ضرورى . آداب النفوس . در تعريف مظاهر قلب و زبان و چشم و گوش ، تمامى اندامها را ياد كرده است و از گفته هاى پيامبر و ياران و پيروان او و عارفان در اين باب سود جسته است ، ياقوت مىگويد : اين كتاب را در چهار مجلد نوشت ولى آن را پاكنويس نكرد و به دست مردم نداد . احاديث غدير خم . ياقوت گويد : پاره اى از مشايخ خبر غدير خم را ناراست دانسته اند و گفته اند على بن ابى طالب ( ع ) در آن هنگام به يمن رفته بوده است . ابن كثير مىگويد : كتابى از طبرى ديدم كه احاديث غدير خم را در دو مجلد فراهم آورده است . اختلاف علماء الامصار فى احكام شرايع الاسلام . چنان كه از عنوان كتاب برمىآيد ، طبرى اختلاف آراء دانشمندان را باز مىگويد . وى در پاسخ احمد بن عيسى كه سبب تأليف را از او پرسيده ، گفته است : تا رايهاى كسانى را كه با من منازعه مىنمايند متذكر شوم . طبرى اختيارات خود را در مسائل در اين كتاب بازنگفته است ، زيرا آن را در اثرى با عنوان اللطيف گرد آورده است .