محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
مقدمه 1
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
به نام خداى مهربان بخشاينده مقدّمهء مصحّح ترجمهء تاريخنامهء طبرى از شمار كهنترين و استوارترين متنهاى زبان فارسى است . اين اثر ترجمه گونه اى است از تاريخ الامم و الملوك ابو جعفر محمّد بن جرير طبرى تاريخنگار و مفسر و فقيه و محدث ايرانى ، كه به تاريخ كبير طبرى اشتهار يافته است ، و آن ترجمه به سال 352 ه . ق به روزگار سامانيان به دوران منصور بن نوح بن احمد بن اسماعيل صورت پذيرفته است . از آن روزگاران ، در سده هاى نخستين استقرار حكومتهاى ايرانى ، آثار زيادى به جاى نمانده است . آنچه محققان و دانشوران در پژوهشهاى موشكافانهء خود از نظم و نثر فارسى برشمرده اند ، چندان نيست ، و از آن ميان آنچه به دست ما رسيده است اندك است . ترجمهء تاريخنامهء طبرى از نخستين نمونه هاى ارجمند زبان فارسى درى است كه گذشته از قدمت و اصالت ، از سويى به اعتبار شمول و احتواى آن بر تاريخ عمومى جهان و ايران ، از پيدايى آدم تا عصر خود ، و از سويى ديگر به سبب در برداشتن گنجينه اى گرانبها از واژگان و تركيبهاى كهن زبان پارسى ، و پرهيز از به كار بردن لغتهاى بيگانه ، شايستهء باز نگريستن و بررسى و مداقّه است . اينك به اجمال از شرح احوال و آثار محمد بن جرير طبرى ، ياد مىكنم . طبرى و آثارش ابو جعفر محمّد بن جرير بن يزيد بن كثير بن غالب به پايان سال 224 يا آغاز سال 225 ه - . ق برابر با 839 ميلادى ، در آمل مازندران زاده شد و از آن روى به طبرى مشهور گرديد .