شده و تا سنه 1027 هجرى از قديمترين ازمنهء تاريخ سيستان را شرح داده است [ 1 ] ، در صفحهء دوم چنين مينويسد : « وقايع سلاطين و ملوك آنجا را ابو عبد الله كه از ثقات راويان حديثست به زبان عربى بقلم آورده و در زمان دولت شاه قطب الدين شاه على ، ابو محمد نامى نسخهء عربى را فارسى نموده و امير فاضل امير محمد مبارز كه جدّ مادرى راقم اين نسخه است تاريخى بشرح و بسط تا زمان ملك نظام الدين يحيى تأليف نمود و در ايام صبى در دبستان چند جزو از آن نسخه به نظر اين حقير در آمده و الحال آن نسخه در ميان نيست » ازين مختصر معلوم مىشود كه فضلاى سيستان از تاريخى قديم كه شايد همين تاريخ ما نحن فيه باشد سينه به سينه خبرى داشته اند و يا شايد جزواتى از آن در دستشان بوده است ولى معذلك نميتوان از روى يقين گفت كه اين كتاب همانست كه ابو عبد الله نامى به زبان عربى بقلم آورده و ابو محمد نامى آن را فارسى گردانيده است ، چه هر گاه اين روايت را درست بدانيم بايستى اين كتاب را كه در 725 بپايان رسيده ناقص بشماريم ، زيرا بقاعدهء روايت شاه حسين ، فارسى آن كتاب در عهد قطب الدين على ( 822 - 842 ) تحرير شده و حال آنكه اين كتاب صد سال قبل از آن تمام مىشود ، علاوه بر اين مؤلف احياء الملوك در ( ورق ب 55 ) در ضمن احوال ملك قطب الدين على گويد : « چون بانى مبانى تاريخ سيستان تا زمان شاه على در ترقيم آورده تتمهء حالات ملوك عظام انشاء الله تا اين تاريخ كه سال هزار و بيست و هفت است تحرير و رقم خواهد يافت » و بقول خود او پيداست كه شاه حسين تا اينجاى تاريخ خود را از روى تاريخ ابو محمّد نام برداشته ، و اگر اين تحقيق صحيح باشد شك نميماند كه تاريخ ابو محمد نام غير از اين تاريخى است كه در دست ماست ، زيرا بين اين تاريخ چنان كه بيايد با تاريخ احياء الملوك در عبارات و مطالب فرق بسيار و در ذكر منابع و مأخذ تفاوت بىشمار موجود مىباشد . بعضى از فضلا كه در مقالات يا حواشى كتب ديگر ذكرى ازين تاريخ بميان آورده اند معتقدند كه اصل اين كتاب به عربى بوده و سپس از عربى به فارسى برگرديده است و

--> [ 1 ] اين نسخه را علامهء جليل آقاى ميرزا محمد خان قزوينى در سنهء 1310 از نسخهء موزهء بريطانيه در لندن ( شرقى 2779 ) كه ظاهرا منحصر بفردست مشتمل بر 434 صفحه يا 217 ورق بقطع وزيرى طويل به خط شكسته نستعليق عكس برداشته و بوزارت معارف ارسال داشته اند .