مؤلف مجهول
2
تاريخ سيستان
و از كتاب فضايل سجستان كه هلال يوسف اوقى [ 1 ] كردست ، و آنچه از پس آن گذشت تا روزگار پادشاهى [ 2 ] اما بنا كردن سيستان ، بر دست گرشاسب بن اثرت [ 3 ] بن شهر بن كورنگ بن بيد اسب بن تور بن جمشيد الملك بن نونجهان [ 4 ] بن اينجد [ 5 ] بن اوشهنگ بن فراوك بن سيامك بن موسى [ 6 ] بن كيومرث بود ، و كيومرث آدم عليه السّلام بود ، و كيومرث را
--> [ 1 ] اين شخص معلوم نشد كيست - اوق كه اين شخص منسوب بدانجاست . جائى است بين بست و غزنه و اصطخرى آن را « اوقل » ضبط كرده و در حاشيه بنقل از « ادريسى » آن را اوق نوشته است ، غير ازين جائى ديده نشد . و در اين تاريخ مكرر اين محل ذكر شده است ( اصطخرى چاپ ليدن ص 250 ) . و ياقوت در ذيل ( آوه ) شخصى را از معاصرين خود ذكر كرده كه از نباير يوسف آوقى از مردم آوه است . [ 2 ] در اصل كتاب اينجا سه سطر سفيدست و دانسته نشد كه مراد از عبارت « تا روزگار پادشاهى » كدام پادشاه است ؟ . [ 3 ] نام « اثرت » در زير سطر با مركبى تازه افزوده شده است ، و اين نام در گرشاسب نامهء اسدى و ساير تواريخ « اثرط » با طاء به نظر رسيده است و اسدى در گرشاسبنامه نسب گرشاسب را بدين طريق آورده است : « گرشاسب بن اثرط بن شم بن طورك بن شيدسب بن تور بن جم » و كورنگ را اين كتاب جدّ سوم گرشاسب ميداند ، لكن اسدى ويرا پدر زن جمشيد دانسته است ( گرشاسب نامه خطى ص 23 ) و ظاهرا در متن ( شهر ) مصحف ( شم ) و كورنگ مصحف ( طورك ) و ( بيد اسب ) مصحف ( شيدسپ ) مىباشد . [ 4 ] در اصل چنين بوده و بعد تراشيده و « نو جهان » كردهاند . اين لغت مختلف به نظر رسيده است . بيرونى در آثار الباقيه ( ص 103 ) نسبت جمشيد را چنين ذكر مىكند : « جمشيد بن ويجهان بن اينكهد بن اوشهنگ بن افراواك بن سيامك بن ميشى » . ابو جعفر قدامه او را « ويونجهان » نوشته ، ( ابن خرداد به چاپ ليدن ص 234 ) . نوبجهان و ويوانها و اشكال ديگر هم ديده شده و در اوستا ( و بونگهوت ) است و بالاخره و يونگهان كه معرب آن و يونجهان باشد اصح رواياتست . [ 5 ] رجوع بحاشيه 4 ( اينكهد ) . [ 6 ] موسى ، در اينجا غلط است ، و صحيح آن « ميشى » است همزاد « ميشانه » بيرونى مينويسد : « ميشى و ميشانه و تسمى امّ البنين و البنات و هما عند الفرس بمنزلة آدم و حوّا » ( آثار الباقيه ص :