مؤلف مجهول

221

تاريخ سيستان

تا آن روز كه از تو باز خواهم ، دبير آن بر كاغذى نبشت و نگاه داشت ، آن روز كه بند بر [ 1 ] محمد بن طاهر نهاد ، دبير را بخواند كه اين بيتها كه ترا وديعت دادم آن روز به بست بيار ، بيتها پيش وى آورد ، گفتا نگفتم كه من باشم آن كس ؟ پس دبير را گفت : رو اين دو بيت بر محمد بن طاهر عرضه كن ، و بگوى كه چه بايد ترا و حرم ترا تا بسيستان روى و آنجا مىباشى ، و هر كه ترا با او خوش باشد بر جاى نويس تا با تو آنجا فرستم ، و نيكو همى دارم ، تا خداى تعالى چه خواهد پس آن دو بيت بر [ 2 ] محمد بن طاهر عرضه كردند ، بگريست و گفت : لا مردّ لقضاء الله ، اكنون فرمان خداوند راست و ما بندهء اوئيم و اندر دست اوئيم نسختى كرد و پيش يعقوب فرستاد . يعقوب فرمان داد تا آنچه وى نوشته بود هر درمى را دو كردند و فرمان داد كه همى ده [ ن ] د و او را و اهل او را و ندماء او را و آن كسها را كه بر ايشان خوش بود بسيستان فرستاد بزندان بزرگ بدر مسجد آدينه محبوس كردند ، و گور محمد بن طاهر اندر آن زندانست كه بيش به چندين [ 3 ] سال آنجا فرمان يافت [ و ] يعقوب فرمان داد كه هم اندران حجره كه فرمان [ يافت ] او را دفن كنند كه اوى آن روز مرد كه آنجا محبوس گشت .

--> [ 1 ] در اصل « بتدبير » بود . [ 2 ] در اصل « بس محمد بن طاهر » . [ 3 ] اصل : عبدين و الظاهر به چندين سال - و يا - پس چندين سال . و ساير تواريخ را با اين تاريخ در روايت فوق اختلاف است ، چه طبرى چاپ ليدن ( ج 3 - 3 ص 1894 ) و كامل ( ج 7 ص 94 ) و ديگران برانند كه بعد از شكست خوردن يعقوب ليث در دير العاقول . محمد بن طاهر كه در سپاه يعقوب مقيد بود از بند نجات يافت و ببغداد شد و مورد عنايت خليفه قرار گرفت ، ابن خلكان هم اين روايت اخير را تائيد كرده است . تنها در كتاب البلدان يعقوبى كه ضميمهء اعلاق النفسيه در ليدن چاپ شده است ، ( ص 308 ) خلاف روايات طبرى و ابن اثير و اندكى شبيه بروايت تاريخ سيستان خبرى ذكر كرده و گويد : در هنگام شكسته شدن يعقوب بدير العاقول ، محمد بن طاهر در شهر بم كرمان با متعلقان محبوس بود ، و به آخر گويد : فلم يزالوا فى تلك الحال حتى مات الصفار . و نمىگويد كه پس از مرگ يعقوب چه بر سر آنها آمده است . زين الاخبار گرديزى روايت طبرى را تأىيد كرده گويد : تا يعقوب را موفق بدير - العاقول هزيمت كرد و محمد بن طاهر خلاص يافت اندر رجب سنه 263 ( چاپ برلن - ص 14 ) و ازين خبر بر مىآيد كه محمد بن طاهر بعد از واقعهء جنگ مذكور خلاص يافته ، چه آن واقعه در رجب