السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
593
تفسير الميزان ( فارسي )
بحث روايتى در مجمع البيان ، است كه : گويند رسول خدا ( ص ) لشكرى به سوى قبيله اى از كنانه گسيل داشت ، و منذر بن عمرو انصارى يكى از نقباء را سرپرست آنان كرد ، لشكر به طرف آن قبيله روان شد ، و مراجعتش طول كشيد ، منافقان گفتند همه آنان كشته شدند ، خداى تعالى سوره مورد بحث را نازل كرد ، و خبر داد كه * ( « وَالْعادِياتِ ضَبْحاً » ) * - نقل از مقاتل « 1 » . بعضى « 2 » ديگر گفتهاند : اين سوره وقتى نازل شد كه رسول خدا ( ص ) على ( ع ) را به جنگ ذات السلاسل فرستاد ، و على ( ع ) لشكر دشمن را شكست داده بود ، و اين بعد از چند نوبت اعزام لشكر واقع شد كه رسول خدا ( ص ) بسركردگى غير على ( ع ) فرستاده بود ، آنها نتوانستند كارى صورت دهند و هر يك لشكر را دچار شكست نموده ، نزد رسول خدا ( ص ) برگشتند ، اين قصه در حديثى طولانى از امام صادق ( ع ) روايت شده . آن گاه فرموده : و از اين جهت آن را ذات السلاسل خواندهاند كه آن جناب شكست فاحشى به ايشان داده و عده اى را كشت و جمعى را اسير نموده ، اسيران را در طناب آن چنان به هم بست كه گويى در كنده و زنجيرند . و وقتى اين سوره نازل شد رسول خدا ( ص ) از خانه به ميان مردم آمد و نماز صبح را خواند و در نماز همين سوره را تلاوت كرد ، بعد از آنكه نمازش تمام شد اصحابش عرضه داشتند : ما اين سوره را نشنيده بوديم ، رسول خدا ( ص ) فرمود : بله على بر دشمنانش ظفر يافت و خداى تعالى اين سوره را فرستاد ، و جبرئيل امشب با آوردن آن ، فتح على را به من مژده داد ، چند روز بيشتر نگذشت كه على ( ع ) با غنائم و اسيران برسيد .
--> ( 1 و 2 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 528 .