عيد قربان از مشعر به منى مىبرند . بعضى « 1 » ديگر گفته‌اند : مراد شتران سربازان و جنگجويان در راه خدا است . ولى صفاتى كه در آيات بعدى براى عاديات ذكر كرده با اين دو قول كه عاديات را به شتران معنا كرده‌اند نمىسازد . * ( « فَالْمُورِياتِ قَدْحاً » ) * كلمه « موريات » جمع اسم فاعل از مصدر « ايراء » است ، كه به معناى برون كردن آتش ( از سنگ چخماق ) است ، و كلمه « قدح » به معناى زدن به ضرب است وقتى گفته مىشود : « قدح فاورى » معنايش اين است سنگ و چخماق را به هم كوبيد ، و جرقه بيرون آورد . و منظور از اينكه اسبان عاديات را توصيف كرده به « موريات قدحا » اين است كه اين اسبان در هنگام دويدن در زمين سنگزار جرقه هايى از برخورد نعلهايشان به سنگ زمين بيرون مىجهد . ولى بعضى « 2 » ها گفته‌اند : مراد از « ايراء » مكر جنگندگان در ميدان جنگ است . بعضى « 3 » ديگر گفته‌اند : منظور آتش افروختن است . بعضى « 4 » ديگر گفته‌اند : منظور زبان مردان است كه آتشها مىافروزد ، و با پاره سخنان سخت و ناهنجار خود فتنه ها مىانگيزند ، ليكن اين اقوال سخنانى ضعيف است . * ( « فَالْمُغِيراتِ صُبْحاً » ) * كلمه « مغيرات » جمع مؤنث اسم فاعل از باب افعال ( اغارة ) است ، و « اغارة » و همچنين « غارت » به معناى سواره هجوم بردن بر دشمن به طور ناگهانى است ، و اين جمله كه به ظاهر و مجازا صفت خيل قرار گرفته ، در واقع صفت سوارگان صاحب خيل است ، و معنايش اين است كه : سوگند مىخورم به سوارگان كه در هنگام صبح و بناگهانى بر دشمن هجوم مىآورند . ولى بعضى « 5 » گفته‌اند : مراد از مغيرات ، شترانى است كه سوارگان خود را در روز قربان از مشعر به منى مىآورند ، سنت هم همين است كه از مشعر حركت نكنند تا آفتاب روز عيد طلوع كند ، و اغاره در اينجا به معناى غارت بردن نيست ، بلكه به معناى سير سريع است . ولى اين تفسير از اين نظر كه خلاف ظاهر كلمه « اغاره » است درست نيست .

--> ( 1 ) معجم البيان ، ج 10 ، ص 529 . ( 2 و 3 و 4 ) تفسير قرطبى ، ج 20 ، ص 157 . ( 5 ) تفسير قرطبى ، ج 20 ، ص 158 .