خلقت را عبادت خود معرفى نموده ، و به حكم آيه زير آن را راه مستقيم بين خود و خلقش دانسته ، و فرموده : « إِنَّ اللَّه رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوه هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ » « 1 » ، و نيز فرموده « وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ صِراطِ اللَّه » « 2 » . و بر خود واجب كرده كه راه خود را براى آنان بيان نموده ، سپس ايشان را به آن راه هدايت كند ، البته هدايت به معناى نشان دادن راه ، حال چه اينكه بپذيرند و آن راه را پيش بگيرند ، و چه نپذيرند ، و راه ديگر بروند ، هم چنان كه فرمود : « وَعَلَى اللَّه قَصْدُ السَّبِيلِ وَمِنْها جائِرٌ » « 3 » ، و نيز فرموده : « وَاللَّه يَقُولُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ » « 4 » ، و باز فرموده : « إِنَّا هَدَيْناه السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً » « 5 » . خواهى گفت از اين آيات بر مىآيد كه هدايت تنها كار خداست ، و بنا بر اين پس انبيا چكاره‌اند ؟ در پاسخ مىگوييم منافات ندارد كه انبيا هم قيام به اين امر بكنند براى اينكه اگر هدايت كنند به اذن او مىكنند ، و خود مستقل در اين كار نيستند ، ( هم چنان كه در هيچ كارى نيستند ) و خود خداى تعالى در عين اينكه فرموده : « إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلكِنَّ اللَّه يَهْدِي مَنْ يَشاءُ » « 6 » فرموده : « وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » « 7 » و نيز فرموده : « قُلْ هذِه سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّه عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي » « 8 » .

--> ( 1 ) محققا اللَّه پروردگار من و پروردگار شما است ، پس تنها او را بپرستيد ، كه راه مستقيم همين است . سوره آل عمران ، آيه 51 . ( 2 ) و محققا تو ايشان را به سوى صراط مستقيم يعنى صراط اللَّه هدايت مىكنى . سوره شورى ، آيه 53 . ( 3 ) هدايت به سوى راه ميانه به عهده خداست چون همه راهها ميانه نيست بعضى انحرافى است . سوره نحل ، آيه 9 . ( 4 ) خدا حق را مىگويد و خود او به سوى راه هدايت مىكند . سوره احزاب ، آيه 4 . ( 5 ) ما او را به سوى راه هدايت كرديم ، حال يا شكر اين نعمت را بجا مىآورد ، و يا كفران مىكند . سوره انسان ، آيه 3 . ( 6 ) ( اى رسول ما ! ) چنين نيست كه هر كس را تو بخواهى بتوانى هدايت كنى ليكن خدا هر كه را بخواهد ، هدايت مىكند . سوره قصص ، آيه 56 . ( 7 ) و همانا تو خلق را به راه راست هدايت مىكنى . سوره شورى ، آيه 52 . ( 8 ) بگو اين است راه من كه خلق را با بصيرت به سوى خدا بخوانم ، هم خودم و هم پيروانم . سوره يوسف ، آيه 108 .