بسيارى را از دست دادم ( 6 ) . آيا پنداشته كه احدى او ( و انفاق او ) را نمىبيند ( 7 ) . آيا براى او دو چشم قرار نداديم ؟ ( 8 ) . و يك زبان و دو لب ؟ ( 9 ) . و او را به خير و شرش هدايت نموديم ( 10 ) . پس چرا به مجاهده و كارهاى دشوار اقدام نكرد ؟ ( 11 ) . و تو چه مىدانى كه منظور از كار دشوار چيست ؟ ( 12 ) . آزاد كردن برده ( 13 ) . و يا در روز قحطى سير كردن گرسنگان ( 14 ) . يتيمى از خويشاوندان را ( 15 ) . يا مسكينى خاكنشين را غذا دادن ( 16 ) . تا از آن كسانى شود كه ايمان آوردند و يكديگر را به صبر و ترحم سفارش كردند ( 17 ) . آنها اصحاب يمين هستند ( 18 ) . و كسانى كه آيه هاى ما را منكر شده‌اند اهل شئامت و نحوستند ( 19 ) . كه آتشى سرپوشيده بر آنان احاطه دارد ( 20 ) . بيان آيات اين سوره بيانگر اين حقيقت است كه خلقت انسان بر اساس رنج و مشقت است ، هيچ شانى از شؤون حيات را نخواهى ديد كه توام با تلخىها و رنجها و خستگىها نباشد ، از آن روزى كه در شكم مادر روح به كالبدش دميده شد ، تا روزى كه از اين دنيا رخت بر مىبندد هيچ راحتى و آسايشى كه خالى از تعب و مشقت باشد نمىبيند ، و هيچ سعادتى را خالص از شقاوت نمىيابد ، تنها خانه آخرت است كه راحتىاش آميخته با تعب نيست . بنا بر اين ، چه بهتر به جاى هر تلخى و ناكامى و رنج ، سنگينى تكاليف الهى را تحمل كند ، در برابر آنها صبر نمايد صبر بر اطاعت و بر ترك معصيت ، و در گسترش دادن رحمت بر همه مبتلايان كوشا باشد ، كسانى را از قبيل ايتام و فقرا و بيماران و امثال آنها كه دچار مصائب شده‌اند مورد شفقت خود قرار دهد ، تا جزو « اصحاب ميمنه » شود ، و گرنه آخرتش هم مثل دنيايش خواهد شد ، و در آخرت از « اصحاب مشئمه » خواهد بود كه * ( « نارٌ مُؤْصَدَةٌ » ) * مسلط