السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
479
تفسير الميزان ( فارسي )
سعيد خدرى است ، از رسول خدا ( ص ) . بعضى ديگر گفتهاند شفع و وتر هر دو نمازند ، بعضى شفع و بعضى وترند ، و اين روايت ابن حصين است ، از رسول خدا ( ص ) . بعضى ديگر گفتهاند : شفع ، روز عيد قربان ، و وتر ، روز عرفه است ، نقل از ابن عباس و عكرمه و ضحاك و ( روايت جابر از رسول خدا ( ص ) هم همين را مىگويد ) و علت اينكه روز عيد را شفع خواندهاند اين است كه روز عرفه در حكم نظير ندارد ، چون هيچ روزى ديگر مثل آن روز وقوف در عرفات واجب نيست ، ولى روز عيد در حكم ، كه همان كوچ كردن است نظير دارد . بعضى ديگر گفتهاند شفع روز هشتم ذى الحجه يعنى روز ترويه است ، و وتر روز عرفه است ، و اين معنا از امام باقر و از امام صادق ( عليهما السلام ) نقل شده « 1 » . مؤلف : سه روايت اول را كه صاحب مجمع البيان از طرق اهل سنت نقل كرده مىتوان جمع كرد ، و گفت منافاتى بين آنها نيست ، چون هر سه در مقام يادآورى بعضى از مصاديق شفع و وتر بودهاند . و در تفسير قمى در باره « ليال عشر » آمده كه دهه ذى الحجه است ، و در باره * ( « وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ » ) * آمده كه دو ركعت شفع و يك ركعت وتر در نماز شب است ، و در حديثى آمده كه شفع ، حسن و حسين ، و وتر امير المؤمنين است ، و در باره * ( « وَاللَّيْلِ إِذا يَسْرِ » ) * آمده كه منظور شب جمع است ( يعنى شب عيد قربان كه از عرفات به مشعر كوچ مىكنند ) « 2 » . و در همان كتاب در روايت ابى الجارود از امام باقر ( ع ) در معناى * ( « لِذِي حِجْرٍ » ) * آمده : يعنى صاحب عقل « 3 » . و در كتاب علل به سند خود از أبان احمر روايت كرده كه گفت : از امام صادق ( ع ) معناى آيه * ( « وَفِرْعَوْنَ ذِي الأَوْتادِ » ) * را پرسيدم ، عرضه داشتم به چه مناسبت فرعون را صاحب ميخها خواندند ؟ فرمود به اين جهت كه او هر گاه مىخواست مردى را شكنجه كند روى زمين مىخوابانيد و دست و پايش را از دو طرف مىكشيد و با چهار ميخ به زمين ميخكوب مىكرد ، و بسا مىشد كه اين كار را روى تخته خوابيده انجام مىداد و دست و پاى محكوم را با چهار ميخ بدان مىكوبيد و سپس به همان حال رهايش مىكرد تا بميرد ، و بدين جهت خداى تعالى او را صاحب ميخها خواند « 4 » .
--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 485 . ( 2 و 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 419 . ( 4 ) علل الشرائع ، ص 69 ، ب 60 .