السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

426

تفسير الميزان ( فارسي )

روايات ديگرى نيز هست كه از محل وقوع اين داستان ساكت است . و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ » ) * آمده كه : لوح محفوظ دو طرف دارد ، يك طرفش بر سمت راست عرش بر پيشانى اسرافيل است كه هر وقت خداى تعالى سخن از وحى مىكند لوح به پيشانى اسرافيل مىزند ، و اسرافيل در لوح نظر مىكند ، و آنچه را در لوح مىبيند به جبرئيل وحى مىكند « 1 » . و در الدر المنثور است كه ابو الشيخ و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود خداى تعالى لوحى از در سفيد خلق كرد كه دو جلد آن از زبرجد سبز است ، و خطوط آن از نور است كه روزى سيصد و شصت بار بدان توجه مىكند ، و با آن لحظه ها ، زنده مىكند ، مىميراند ، خلق مىكند ، رزق مىدهد ، عزيز مىكند ، ذليل مىسازد ، و هر چه مىخواهد مىكند « 2 » . مؤلف : روايات در صفت لوح بسيار زياد و مختلف است كه در باره همه آنها بايد دانست كه جنبه تمثيل دارد ، يعنى امور معنوى را با لسان مادى مجسم ساخته‌اند .

--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 415 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 335 .