« وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ نارُ جَهَنَّمَ لا يُقْضى عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُوا وَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها » « 1 » . و او قادر است بر اينكه آنچه به سبب عذاب ، فاسد شده به حالت اولش برگرداند ، تا مجرم هم چنان عذاب را بچشد ، بدون اينكه لحظه اى در بين دو عذاب استراحت داشته باشد ، هم چنان كه فرمود : « إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ ناراً كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ » « 2 » ، با اين بيان چند نكته روشن مىگردد : اول اينكه : سياق آيه مىفهماند كه جمله * ( « إِنَّه هُوَ . . . » ) * در مقام افاده قصر است ، يعنى مىخواهد بفهماند ايجاد بدون ابزار و مصالح موجودات ، و نيز اعاده آنها تنها و تنها كار خداى سبحان است ، چون در صنع و ايجاد ، هيچ كس ديگرى دخالت ندارد . دوم اينكه : حدود هر چيزى به دست خداى تعالى است ، اگر بخواهد محدود نمىكند ، و اگر بخواهد حد چيزى را به حدى ديگر مبدل مىسازد ، پس اوست كه عذابها و شكنجه هاى دنيا را به مرگ محدود كرده ، و او مىتواند در آخرت اين حد را بردارد ، و معذب ، در دوزخ الى الابد شكنجه ببيند ، و هر چه آرزوى مرگ كند بدان نرسد . سوم اينكه : مراد از شدت بطش ( با در نظر گرفتن اينكه گفتيم بطش عبارت است از گرفتن به شدت ) ، اين است كه هيچ كس نمىتواند بطش او را جلوگيرى كند ، و كسى نيست كه حكم او را رد نمايد ، - حال هر حكمى كه رانده باشد - مگر آنكه حكم ديگرى از او ، جلو حكم اولش را بگيرد . * ( « وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ » ) * يعنى او كثير المغفرة و كثير المودة است ، و اين دو صفت ناظر به وعده اى است كه قبلا به مؤمنين داده بود ، هم چنان كه صفت شديد البطش ناظر به وعيدى بود كه به كفار داده بود . * ( « ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ » ) * منظور از كلمه « عرش » كه در لغت به معناى تخت سلطنت است ، مقام مالكيت خداى تعالى ، و كنايه است از اينكه او هر تصرفى كه بخواهد مىتواند در مملكتش كه سراپاى

--> ( 1 ) و كسانى كه كافر شدند آتش جهنم بهره شان است ، و در جهنم نخواهند مرد ، و عذاب آن برايشان سبك نخواهد شد . سوره فاطر ، آيه 26 . ( 2 ) به درستى آنها كه به آيات ما كافر شدند به زودى ايشان را در آتش مىسوزانيم ، كه هر بار پوست بدن آنان سوخته شود پوستهاى ديگرى به ايشان مىدهيم ، تا عذاب را بدون وقفه بچشند . سوره نساء ، آيه 56 .