و در حقيقت مسئول قتل اين دختر پدر او است تا انتقام وى را از او بگيرند ، ليكن در آيه ، مسئول را خود آن دختر دانسته و مىفرمايد از خود او مىپرسند به چه جرمى كشته شد ؟ اين هم نوعى تعريض و توبيخى است از قاتل آن دختر و هم زمينه چينى است براى اينكه آن دختر جرأت كند و از خداى تعالى بخواهد كه انتقام خون او را بگيرد ، و آن گاه خداى تعالى از قاتل او سبب قتل او را بپرسد ، و سپس انتقامش را بگيرد ، در نتيجه مىتوان گفت اسلوب كلام در اين آيه نظير اسلوب در آيه زير است ، كه مىفرمايد : « وَإِذْ قالَ اللَّه يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّه » « 1 » . و بعضى « 2 » گفته‌اند اگر نسبت مسئوليت را به خود موؤدة داده از باب مجاز عقلى است ، و مراد اين است كه : از وضع او پرسش مىشود ، نظير مجازى كه در آيه « إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا » « 3 » به كار رفته . * ( « وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ » ) * يعنى روزى كه نامه هاى اعمال براى حساب باز مىشود . * ( « وَإِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ » ) * در مجمع البيان گفته : كلمه « كشط » به معناى قلع و كندن چيزى است كه سخت به چيز ديگر چسبيده ، و قهرا كندنش نيز به شدت انجام مىشود « 4 » . و كشط آسمان قهرا با آيه « وَالسَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِه » « 5 » ، و آيه « وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّماءُ بِالْغَمامِ وَنُزِّلَ الْمَلائِكَةُ تَنْزِيلًا » « 6 » و ساير آيات مربوطه به اين معنا منطبق مىشود . * ( « وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ » ) * مصدر « تسعير » كه فعل « سعرت » مشتق از آن است به معناى شعله ور ساختن آتش

--> ( 1 ) و آن زمان را كه خداى تعالى فرمود : اى عيسى بن مريم آيا تو به مردم گفته اى كه من و مادرم را دو معبود براى خود بگيريد ؟ سوره مائده ، آيه 116 . ( 2 ) تفسير مجمع البيان ، ج 10 ، ص 444 . ( 3 ) همانا از عهد سؤال مىشود . سوره اسراء ، آيه 34 . ( 4 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 443 . ( 5 ) و آسمانها پيچيده در دست او است . سوره زمر ، آيه 67 . ( 6 ) و به خاطر آور روزى را كه آسمان با ابرها از هم شكافته مىشود و فرشتگان نازل مىگردند . سوره فرقان ، آيه 25 .