السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

234

تفسير الميزان ( فارسي )

اينكه ظاهرا هيچ تناسبى ميان بادهاى متعاقب و ملائكه وحى نيست ، تا در يك سياق كه سياق سوگند است بين آن دو جمع شود ، و هر دو نوع سوگند در سلك واحدى قرار گيرند ، و توجيهات مختلفى كه در اين باب كرده‌اند ، معانى بعيدى است از ذهن ، به طورى كه هيچ شنونده اى بدون توجه قبلى ، به آن معانى منتقل نمىشود . پس وجه صحيح همان است كه از اين سخنان كه بسيار هم زياد است صرفنظر كنيم ، چون به هيچ وجه تحت ضابطه در نمىآيند ، و بايد بگوييم در همه صفات پنجگانه ملائكه وحى منظورند نظير ساير سوگندهايى كه در ابتداى سوره صافات آمده ، مىفرمايد : « وَالصَّافَّاتِ صَفًّا فَالزَّاجِراتِ زَجْراً فَالتَّالِياتِ ذِكْراً » « 1 » ، و در معناى آن است آيه شريفه زير كه مىفرمايد : « عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّه يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه وَمِنْ خَلْفِه رَصَداً لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ » « 2 » كه ترجمه اش در اوائل كتاب در تفسير سوره جن گذشت . پس جمله * ( « وَالْمُرْسَلاتِ عُرْفاً » ) * سوگندى است از خداى تعالى به مرسلات . و كلمه « عرف » - به ضمه عين و سكون راء - به معناى دسته مويى است كه در گردن اسب مىباشد و هر امرى را كه به طور تعاقب و پشت سر هم واقع بشود به يال اسب تشبيه مىكنند ، مثلا به عنوان استعاره گفته مىشود فلانىها مثل يال اسب آمدند ، يعنى پشت سر هم . و يا گفته مىشود : « جاؤا اليه عرفا واحدا - به يك يال نزدش آمدند » ، يعنى زنجيروار و متصل به هم آمدند . كلمه « عرف » به معناى معروف از هر كار نيز مىآيد ، چه كار نيك و چه كار زشت ، و اين كلمه در آيه مورد بحث اگر به معناى اول گرفته شود حال ، و معنايش چنين خواهد بود : « سوگند به فرشتگان روانه شده ، در حالى كه پشت سر هم مىآيند » ، و اگر به معناى دوم گرفته شود مفعول له خواهد بود ، و چنين معنا مىدهد : « سوگند به فرشتگان كه به خاطر كارى خير و معروف روانه شده‌اند » ، و كلمه « ارسال » در مقابل كلمه « امساك » است ، اولى به معناى رها كردن ، و دومى به معناى نگه داشتن است ، و اگر مرسلها را مؤنث آورد ، و نفرمود : « و المرسلين عرفا » ، براى اين اعتبار بوده كه فرشتگان جماعتى بودند ، و يا به اعتبار آن روحى

--> ( 1 ) سوگند به آنها كه صف كشيده‌اند ، همانها كه قويا نهى مىكنند و آنها كه پى در پى ذكر را تلاوت مىكنند . سوره صافات ، آيات 1 - 3 . ( 2 ) عالم الغيب او است و هيچ كس را بر اسرار غيبش آگاه نمىسازد . مگر رسولانى كه آنها را بر گزيده است و مراقبتى از پيش رو و پشت سر براى آنها قرار مىدهد ، تا بداند پيامبرانش رسالتهاى پروردگارشان را ابلاغ كرده‌اند . سوره جن ، آيات 26 - 28 .