منظور از « أقوم قيلا » اين است كه برخاستن آدمى از بستر براى رضاى خدا ( و نه براى هيچ كس ديگر ) قيامى است استوار « 1 » . مؤلف : اين روايت به دو سند ديگر در تهذيب و علل از هشام از آن جناب نقل شده « 2 » . و در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ » ) * آمده كه از امام باقر و امام صادق ( ع ) روايت شده كه فرمودند : منظور به نماز ايستادن در آخر شب است « 3 » و در الدر المنثور است كه ابن منذر از حسين بن على ( ع ) روايت كرده كه آن جناب را ديدند ، بين مغرب و عشا نماز مىخواند ، سببش را پرسيدند ، فرمود : اين از همان ناشئه است « 4 » . و در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « وَتَبَتَّلْ إِلَيْه تَبْتِيلًا » ) * مىگويد محمد بن مسلم و زراره و حمران از امام باقر و امام صادق ( ع ) روايت كرده‌اند كه فرمودند : منظور از اين * ( « تَبَتَّلْ » ) * ، بلند كردن دستها در نماز است . و در روايت ابى بصير آمده كه فرمود : « تبتل » اين است كه در نماز دست به سوى خدا بردارى و تضرع كنى « 5 » . مؤلف : اين روايت با قنوت نماز منطبق است . و در روايتى « 6 » ديگر آمده كه « تبتل » به معناى بلند كردن دستها و حركت دادن انگشتان سبابه است . و در روايتى « 7 » ديگر آمده كه اشاره كردن با انگشتان است . و در روايتى « 8 » ديگر آمده كه دعا كردن با يك انگشت و اشاره كردن با آن است . باز در مجمع البيان است كه از عبد اللَّه بن عمر نقل شده كه وقتى رسول خدا ( ص ) شنيد كسى مىخواند : * ( « وَطَعاماً ذا غُصَّةٍ » ) * ، از شنيدن آن غش كرد « 9 » . و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « وَكانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا » ) * آمده : يعنى مانند تل ريگ كه از بالا فرو بريزد « 10 » .

--> ( 1 ) تهذيب ، ج 2 ، ص 336 . ( 2 ) علل الشرائع ، ج 2 ، ص 363 . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 378 . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 278 . ( 5 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 379 . ( 6 و 7 و 8 ) تفسير نور الثقلين ، ج 5 ، ص 449 . ( 9 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 380 . ( 10 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 392 .