گناه از آنان ممكن باشد ، پس آيه شريفه از اول شامل انبياء و افراد غير مكلف نيست ، و شامل نشدن آن از باب تخصص است نه تخصيص . و اما تفسيرى كه براى آيه كرده اين است كه : به مقتضاى اين آيه بايد تمامى گناهان همه مؤمنين آمرزيده شود ، براى اينكه گناهانشان يا از آنهايى است كه مصائب دنيوى را به بار مىآورد ، و عقوبتش را در همين دنيا مىچشند ، و يا از آنهايى است كه مورد عفو قرار مىگيرد ، پس در آخرت هيچ گناهى ندارند . وجه بىپايگى اين تفسير اين است كه ( سياق آن را در نظر نگرفته‌اند ، و فقط مفاد تحت اللفظى آن را ملاك قرار داده‌اند و ) آيه شريفه در مقام اثبات ارتباط بين مصائب و گناهان است ، و تنها مىخواهد بفرمايد : گناهان آثار سويى هم در دنيا دارند ، چيزى كه هست بعضى از آن آثار به صاحبش اصابت مىكند ، و بعضى بخشوده مىشوند ، و به خاطر عواملى از قبيل صله رحم ، صدقه ، دعاى مؤمنين ، توبه و امثال آن - كه در اخبار آمده - آثار آنها از صاحبش برمىگردد ، و اما در باره آثار سوء آخرتى گناهان ، همانطور كه گفتيم آيه شريفه ساكت است ، و در مقام اثبات يا نفى آن نيست . علاوه بر اينكه گفتيم آيه شريفه نسبت به مؤمن و كافر عام است ، و معنا ندارد نسبت به مؤمن مفادى ، و نسبت به كافر مفادى ديگر داشته باشد . نسبت به مؤمن بفرمايد گناهانش يا به وسيله مصائب و يا به وسيله عفو بخشيده مىشود ، و اما از كافر بخشوده نمىشود . و بعد از همه اين حرفها وجه اول بهترين وجه است . * ( « وَما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِي الأَرْضِ وَما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّه مِنْ وَلِيٍّ وَلا نَصِيرٍ » ) * معناى اين آيه شريفه روشن است ، و با در نظر داشتن اتصالش به آيات قبل اين نكته را مىفهماند كه : شما مردم نمىتوانيد خدا را عاجز كنيد تا از رسيدن مصائبى كه مولود گناهان شما است جلوگيرى به عمل بياوريد ، و شما به جز او وليى كه متولى امورتان شود ، و بلاها و مصائب را از شما برگرداند نداريد ، و نيز ناصرى كه شما را در دفع آن مصائب يارى كند نخواهيد داشت . * ( « وَمِنْ آياتِه الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالأَعْلامِ » ) * كلمه « جوارى » جمع « جاريه » است كه به معناى كشتى است . و كلمه « أعلام » جمع « علم » است كه به معناى علامت است . و كوه را ( از آن جهت كه علامت راه ها است ) علم مىگويند ، و اگر كشتى را به كوه تشبيه كرده به منظور افاده بزرگى آن بوده و بقيه الفاظ آيه روشن است .