السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

67

تفسير الميزان ( فارسي )

خداى تعالى در اين معنا فرموده : « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا » « 1 » و نيز فرموده : « وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ » « 2 » با اين بيان فساد و بطلان گفتار آنهايى كه بر اين وجه ايراد گرفته‌اند روشن مىگردد ، آنها گفته‌اند « 3 » : نمىشود منظور از قربى اهل بيت آن جناب باشد ، براى اينكه مقام نبوت در مظان تهمت قرار مىگيرد . مردم مىگويند ، پيغمبر خدا هم مانند ساير مردم مادى كه براى تامين آتيه فرزندان خود تلاش مىكنند دين خدا را وسيله معاش فرزندان و خويشاوندان خود كرده . و نيز فساد و ايراد ديگرشان روشن مىگردد ، كه گفته‌اند « 4 » : اگر معناى آيه ، مودت به عترت باشد ، با آيه « وَما تَسْئَلُهُمْ عَلَيْه مِنْ أَجْرٍ » « 5 » منافات دارد . وجه فسادش اين است كه گفتيم بنا بر اين تفسير ، مودت اهل بيت ادعاء اجر خوانده شده ، و گر نه حقيقت آن همان چيزى است كه ساير آيات اين باب بر آن دلالت دارد و چيز ديگر غير آن را نمىگويد ، چون خواننده عزيز توجه فرموده كه اجرى كه در اين آيه درخواست شده ، نفعى است كه عايد خود بشر مىگردد ، نه عايد عترت . و ديگر مظنه تهمتى در كار نيست . علاوه بر اينكه آيه مورد بحث بنا بر اين تفسير در مدينه نازل شده ، و خطاب در آن به مسلمين است ، و مسلمانان هرگز پيامبر خود را كه با عصمت الهى مصون از هر خطا است ، به چنين تهمتى متهم نمىكنند ، چون به نبوت و عصمت او ايمان دارند ، و دستوراتش را دستورات پروردگار خود مىدانند . و به فرضى كه ممكن باشد مؤمنين به وى او را در اين آيه متهم كنند ، و به گفته شما چنين سفارشى مناسب به شان نبوت نباشد ، بايد همين اتهام و اين ناسازگارى با شان نبوت در ساير خطابهاى بسيارى كه مشابه اين خطابست جريان يابد ، مانند آيات بسيارى كه اطاعت رسول خدا ( ص ) را به طور مطلق بر امت واجب مىكند ، و باز مانند آياتى كه انفال را ملك خدا و رسول خدا ( ص ) مىداند و نيز آياتى كه دادن خمس را به اقرباى رسول خدا ( ص ) واجب مىكند ، و آياتى كه براى آن جناب در مساله ازدواج با زنان توصيه هايى مىدهد ، و آياتى ديگر از اين قبيل .

--> ( 1 ) كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالح كردند خداى رحمان به زودى محبتشان را در دلها مىاندازد . سوره مريم ، آيه 96 . ( 2 ) مؤمنين و مؤمنات دوستان يكديگرند . سوره توبه ، آيه 71 . ( 3 ) روح المعانى ، ج 25 ، ص 33 . ( 4 ) روح المعانى ، ج 25 ، ص 33 . ( 5 ) و هيچ گونه اجرى از ايشان درخواست نمىكنى . سوره يوسف ، آيه 104 .