السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

585

تفسير الميزان ( فارسي )

عنايتى به هدايت آنان ندارد ، و در نتيجه از ناحيه خدا سعادتى ندارند ، و هيچ سعادتى شامل ايشان نمىشود ، قهرا نصيبى از عذاب دارند ، مثل نصيب هم مسلكانشان در امتهاى گذشته كه هلاك شدند ، پس با اين حال اين چه عجله اى است كه دارند ، و به تو مىگويند كه زودتر عذاب ما را بياور ، و مىگويند : « مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ - پس وعده چه وقت مىرسد اگر راست مىگوييد » و « أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ - روز قيامت چه وقت است » ؟ . در اين آيه شريفه التفاتى از غيبت به تكلم به كار رفته ، ( در آيه قبلى خدا را غايب فرض كرده بود ، و او را به اوصاف ذو القوة و رزاق و متين توصيف مىكرد ، و در آيه مورد بحث خود خداى تعالى گوينده به حساب آمده ، مىفرمايد آنهايى كه از اين امت ستمكارند ، چنين و چنان هستند ، و در حقيقت مىتوان گفت اين التفات جديدى نيست ، بلكه بر گشتن به سياق قبلى است ، كه باز در آن خداى تعالى گوينده بود ، و مىفرمود : من جن و انس را خلق نكردم ( مگر براى . . . ) ، چون سخن در آيه مورد بحث از شاخه هاى آن آيه است . * ( « فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ يَوْمِهِمُ الَّذِي يُوعَدُونَ » ) * اين آيه تفريع و نتيجه گيرى از جمله * ( « فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذَنُوباً . . . » ) * ، و هم هشدارى است به اينكه اين ذنوب و نصيب در روز قيامت براى آنان محقق و حتمى است ، هر چند كه زودرس شدن قسمتى از آن در همين دنيا ممكن باشد ، و قيامت روزى است كه براى آنان به غير از ويل و هلاكت چيزى نيست ، و آن همان روزى است كه وعده اش داده شده . و اگر تعبير * ( « لِلَّذِينَ ظَلَمُوا » ) * كه در آيه قبلى بود ، در اين آيه به * ( « لِلَّذِينَ كَفَرُوا » ) * تبديل شده ، براى اين بود كه توجه دهد ، به اينكه مراد از ظلم در آنجا ظلم كفر است نه ظلم به مردم . بحث روايتى در مجمع البيان مىگويد : با اسنادى از مجاهد روايت شده كه گفت : روزى على بن ابى طالب ( ع ) با عمامه بيرون آمد ، در حالى كه پيراهنش را به خود پيچيده بود ، پس فرمود : وقتى جمله * ( « فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَما أَنْتَ بِمَلُومٍ » ) * نازل شد ، احدى از ما نماند مگر آن كه يقين كرد كه عذاب خواهد آمد ، چون رسول خدا ( ص ) مامور شده بود از بين امت بيرون شود ، ولى همين كه اين جمله نازل شد : * ( « وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ » ) * دلهايمان آرام گرفت ، چون معناى اين جمله اين است كه : با قرآن ، كسانى را كه از بين قومت به تو ايمان آورده‌اند موعظه كن ، كه موعظه به حال مؤمنين سود مىدهد - نقل از