السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

499

تفسير الميزان ( فارسي )

و در نهج البلاغه فرموده : وقتى صلاح بر روزگار و اهل روزگار مسلط باشد ، در چنين جوى اگر يك نفر سوء ظنى به كسى پيدا كرد كه از او خطايى نديده ، نبايد آن ظن بد را از دل خود بپذيرد و اگر بپذيرد ظلم كرده . و اگر فساد بر زمان و اهل زمان مسلط شد ، در چنين جوى اگر يك نفر نسبت به كسى حسن ظن پيدا كند ، خود را فريب داده « 1 » . مؤلف : اين دو روايت تعارضى با هم ندارد ، براى اينكه روايت دومى ناظر به خود ظن است ، و روايت اولى راجع به ترتيب اثر دادن عملى بر ظن است . و در كتاب خصال از اسباط بن محمد به سندى كه به رسول اللَّه ( ص ) دارد از آن جناب روايت كرده كه فرمود : غيبت از زنا شديدتر است . پرسيدند : يا رسول اللَّه چرا چنين است ؟ فرمود : زناكار مىتواند توبه كند ، و خدا هم توبه اش را بپذيرد ، چون سر و كارش تنها با خدا است ، ولى مرتكب غيبت مىخواهد توبه كند ، اما خدا توبه اش را نمىپذيرد مگر وقتى كه شخص غيبت شده از او درگذرد « 2 » . مؤلف : اين روايت را الدر المنثور هم از ابن مردويه ، و بيهقى از ابى سعيد ، و جابر از رسول خدا ( ص ) روايت كرده ، به اين عبارت كه رسول خدا ( ص ) فرمود : غيبت از زنا شديدتر است . گفتند : يا رسول اللَّه چطور غيبت از زنا شديدتر است ؟ فرمود : براى اينكه ممكن است مردى زنا كند و بعد توبه كند ، خدا هم توبه اش را بپذيرد ، ولى مرتكب غيبت آمرزيده نمىشود ، مگر وقتى كه شخص غيبت شده او را ببخشد « 3 » . و در كافى به سند خود از سكونى از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه فرمود : رسول خدا ( ص ) فرمود : غيبت در تباه كردن دين مسلمان سريعتر از خوره اى است كه اندرون او را بخورد « 4 » . و در همان كتاب به سند خود از حفص بن عمر ، از امام صادق ( ع ) روايت كرد كه فرمود : شخصى از رسول خدا ( ص ) پرسيد : كفاره گناه غيبت چيست ؟ فرمود : براى آن كس كه غيبتش كرده اى ، به تلافى غيبتش استغفار كن « 5 » .

--> ( 1 ) نور الثقلين ، ج 5 ، ص 92 ، به نقل از نهج البلاغه . ( 2 ) نور الثقلين ، ج 5 ، ص 93 به نقل از خصال . ( 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 97 . ( 4 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 356 . ( 5 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 357 .