اطاعت خدا ، و بيعت با او بيعت با خدا است . فصل اول سوره در اين مقام بود كه بر پيامبر خود منت بگذارد به اينكه فتح و مغفرت و اتمام نعمت و هدايت و نصرت ارزانيش داشته ، و بر مؤمنين منت بگذارد به اينكه سكينت را بر دلهايشان افكنده ، و در نتيجه داخل بهشتشان مىكند ، و نيز مشركين و منافقين را تهديد كند به غضب و لعنت و آتش . * ( « إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً » ) * مراد از شاهد بودن آن جناب ، شهادتش بر اعمال امت ، يعنى بر ايمان و كفر و عمل صالح و طالح آنها است . و مساله شهادت رسول خدا ( ص ) در قرآن كريم مكرر آمده ، و قبلا بحث مفصل پيرامون معناى اين شهادت گذشت ، و گفتيم كه مراد از آن شهادت حمل در دنيا است ، و اما اداء شهادتها جايش در آخرت است . و مبشر بودن آن جناب به اين بود كه افراد با ايمان و با تقوى را به قرب خدا و ثواب جزيل او بشارت مىداد . و نذير بودنش بدين جهت بود كه كفار و اعراض كنندگان را به عذاب دردناك خدا انذار و تخويف مىكرد . * ( « لِتُؤْمِنُوا بِاللَّه وَرَسُولِه وَتُعَزِّرُوه وَتُوَقِّرُوه وَتُسَبِّحُوه بُكْرَةً وَأَصِيلًا » ) * در قرائت مشهور همه فعلهاى چهارگانه با « تاء » كه علامت خطاب است قرائت شده . و در قرائت ابن كثير و ابو عمرو با « ياء » كه علامت غيبت است قرائت شده ، و قرائت اين دو با سياق مناسبتر است « 1 » . و به هر حال لام در جمله « لتؤمنوا » لام تعليل است ، مىفرمايد : اگر ما تو را به عنوان شاهد و مبشر و نذير فرستاديم براى اين بود كه به خدا و رسولش ايمان بياوريد . ( و بنا بر قرائت دوم : ايمان بياورند ) . و « تعزير » كه مصدر « تعزروه » است - به طورى كه گفته‌اند « 2 » - به معناى نصرت است . و « توقير » كه مصدر « توقروه » است به معناى تعظيم است ، هم چنان كه در جاى ديگر فرموده : « ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّه وَقاراً » « 3 » ، و ظاهرا ضميرهايى كه در سه فعل آيه آمده همه به خداى تعالى برمىگردد . و معناى آيه اين است كه : ما تو را به عنوان شاهد و مبشر و نذير فرستاديم تا مردم به خدا و رسولش ايمان آورند ، و او را با دست و زبان يارى كنند و تعظيم و

--> ( 1 و 2 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 112 . ( 3 ) چرا براى خدا وقارى اميد نمىداريد . سوره نوح ، آيه 13 .