و در تفسير قمى در ذيل جمله « وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها » امام فرموده : اين آيه با آيه * ( « فَلا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الأَعْلَوْنَ وَاللَّه مَعَكُمْ » ) * نسخ شده « 1 » . و در الدر المنثور آمده كه : عبد الرزاق ، عبد بن حميد ، ترمذى ، ابن جرير ، ابن ابى حاتم ، و طبرانى - در كتاب اوسط - و بيهقى - در كتاب دلائل - همگى از ابو هريره روايت كرده‌اند كه گفت : روزى رسول خدا ( ص ) اين آيه را تلاوت كرد : * ( « وَإِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لا يَكُونُوا أَمْثالَكُمْ » ) * مردم پرسيدند : اى رسول خدا اين قوم چه كسانى هستند كه اگر ما پشت به دين كنيم ، خداى تعالى آنان را به جاى ما مىگذارد ؟ رسول خدا ( ص ) دست به شانه سلمان زد و فرمود : اين و قوم اين مرد است ، به خدايى كه جانم به دست او است ، اگر ايمان به خدا را در ثريا آويزان كرده باشند ، بالأخره مردمى از فارس آن را به دست مىآورند « 2 » . مؤلف : الدر المنثور اين روايت را به طرقى ديگر به همين عبارت از ابو هريره نقل كرده است ، و همچنين مثل آن را از ابن مردويه از جابر آورده « 3 » . و در مجمع البيان مىگويد : ابو بصير از امام ابى جعفر ( ع ) روايت كرده كه در ذيل جمله * ( « إِنْ تَتَوَلَّوْا » ) * فرمود : اى گروه عرب اگر به دين خدا پشت كنيد * ( « يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ » ) * خداوند به جاى شما قومى ديگر قرار مىدهد ، يعنى موالى همين اقوامى كه امروز از آنان برده گيرى مىكنيد « 4 » . و در همان كتاب از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : به خدا سوگند خدا آن كار را كرد ، و به جاى عرب موالى را كه بهتر از ايشان بودند گذاشت « 5 » .

--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 279 . ( 2 و 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 67 . ( 4 و 5 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 108 .