پندار به خوبى به چشم مىخورد . * ( « إِنَّ هذا ما كُنْتُمْ بِه تَمْتَرُونَ » ) * كلمه « تمترون » جمع مضارع حاضر از مصدر « امتراء » است كه به معناى شك و ترديد است ، و اين آيه شريفه هم تتمه گفتار ملائكه به گناه پيشگان است ، كه در آن ، عذاب آنها را تاكيد و خطاكارى و لغزش آنها در دنيا را اعلام مىدارد ، چون در دنيا در چيزى شك و ترديد كردند كه امروز آن را با تمام وجود خود لمس مىكنند ، و به همين جهت از تحمل عذاب تعبير كرد به چشيدن ، چون وقتى بخواهند بگويند درك من نسبت به آن درد و يا آن لذت دركى تام و تمام بود ، مىگويند من آن درد را چشيدم ، يا من آن لذت را چشيدم . ممكن هم هست آيه شريفه استيناف و كلامى نو از خداى تعالى باشد ، كه بعد از ذكر حال كفار در قيامت ايشان را با آن مخاطب مىسازد . و چه بسا جمله * ( « كُنْتُمْ بِه تَمْتَرُونَ » ) * مؤيد اين احتمال باشد ، براى اينكه خطابهاى سابق همه به صورت مفرد بود و در خصوص اين آيه خطاب به صيغه جمع است . * ( « إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ » ) * كلمه « مقام » به معناى محل قيام ، يعنى محل ثبوت و پابرجايى هر چيز است ، و به همين جهت محل اقامت را نيز مقام گفته‌اند . و كلمه « امين » صفتى است از « أمن » يعنى نرسيدن مكروه . و معناى جمله اين است كه : پرهيزكاران - در روز قيامت - در محلى امن از هر مكروه و از مطلق ناملايمات ثابت و مستقر مىباشند . با اين بيان روشن مىشود كه نسبت دادن « أمن » به « مقام » و گفتن « مقام امين » از باب مجاز در نسبت است ، چون گفتيم امين صفت صاحب مقام است و در ظاهر به خود مقام نسبت داده شده است . « في جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ » اين جمله بيانى است براى جمله * ( « فِي مَقامٍ أَمِينٍ » ) * . و اگر « عيون - چشمه ها » را هم منزلگاهى براى اهل بهشت معرفى نموده ، به اعتبار اين است كه اهل بهشت در مجاورت چشمه ها قرار دارند ، و نيز بدين جهت است كه چشمه ها هم در همان بهشتها واقعند ، و اگر جنات را جمع آورده ، با اينكه ظرف و محل زندگى هر كس يك جنت است ، به اين اعتبار است كه بهشتها داراى انواعى هستند . و يا براى اين بوده كه براى هر فرد از متقين به تنهايى يك بهشت و يا چند بهشت است .