السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
18
تفسير الميزان ( فارسي )
فرض نموده ، آن وقت در باره اش حرف بزنند . و نيز در معانى الاخبار به سند خود از ابو بصير از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : « الم » حروفى هستند از اسم اعظم خدا كه تكه تكه آن در قرآن آورده شده ، و رسول خدا ( ص ) و امام مىتوانند آنها را تركيب نموده ، اسم اعظم را درست كنند ، آن وقت هر گاه با آن اسم اعظم دعا كنند مستجاب مىشود « 1 » . مؤلف : اين مضمون به چند طريق از اهل سنت از ابن عباس و غيره نيز روايت شده ، و ما در تفسير سوره اعراف آنجا كه راجع به اسماى حسنى بحث مىكرديم ، گفتيم كه اسم اعظمى كه اثرى خاص به خود را دارد ، از قبيل الفاظ نيست ، و آنچه روايت در باره آن وارد شده كه ظاهرش اين است كه اسمى است مركب از حروف لفظى ، بايد به نوعى تاويل كه مناسب با آن روايت باشد تاويل گردد . و نيز در همان كتاب به سند خود از محمد بن زياد و محمد بن سيار از امام عسكرى ( ع ) روايت كرده كه فرمود : قريش و يهود قرآن را تكذيب كردند و گفتند : سحرى است آشكار كه خود محمد درست كرده ، و خداى تعالى در پاسخشان فرمود : « الم ذلِكَ الْكِتابُ » يعنى اى محمد اين كتابى كه ما بر تو نازل كرديم ، از همين حروف الفباء است كه شما نيز لغات خود را از آن تركيب مىكنيد ، ( اگر الفباى شما 28 حرف است قرآن نيز 28 حرف است نه بيشتر ) ، پس شما هم اگر راست مىگوييد مثل آن را بياوريد ، و ساير گواهان خود را هم با خود همدست كنيد - تا آخر حديث « 2 » . مؤلف : اين حديث از تفسير امام عسكرى نقل شده كه سندش ضعيف است . و در تفسير قمى در روايات ابى الجارود از امام ابى جعفر ( ع ) آمده كه در تفسير جمله * ( « يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ » ) * فرمود : يعنى پاره پاره مىشوند « 3 » . و در كتاب جوامع الجامع در ذيل جمله « * ( وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الأَرْضِ ) * » مىگويد : امام صادق ( ع ) فرمود : يعنى براى مؤمنين كه در زمين هستند « 4 » . مؤلف : در مجمع البيان « 5 » از آن جناب روايتى به همين معنا آورده . و قمى « 6 » هم آن را بدون آوردن نام آن جناب نقل كرده .
--> ( 1 ) معانى الاخبار ، ص 23 . ( 2 ) معانى الاخبار ، ص 24 . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 268 . ( 4 ) جوامع الجامع ، ص 412 . ( 5 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 22 . ( 6 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 368 .