* ( « وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُكَ مِنْه يَصِدُّونَ » ) * برنمىآيد ، چون از آيه برمىآيد كه براى مشركين مثلى از عيسى زده شده ، و آنان به داد و فرياد درآمده‌اند ، و اين وجه توجيه نمىكند كه چه مثلى از عيسى براى مشركين زده شده . علاوه بر اين ، جمله * ( « إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْه » ) * بنا بر اين تفسير بى ربط به ما قبل مىشود ، همانطور كه در دو وجه قبلى نيز بى ربط مىشد . بعضى « 1 » ديگر گفته‌اند : معناى اينكه گفته‌اند : * ( « أآلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ » ) * اين است كه مثل ما در پرستش آلهه مثل نصارى است در پرستش مسيح ، حال خودت بگو كدام بهتر است ؟ پرستش آلهه ما و يا پرستش مسيح ؟ اگر در پاسخ بگويد : عبادت مسيح بهتر است ، اعتراف كرده به اينكه پس غير خدا پرستيدن عمل درستى است . و اگر بگويد عبادت آلهه بهتر است ، باز هم همان اعتراف را كرده . و اگر بگويد در پرستش مسيح هيچ خيرى نيست ، مقام و منزلت او را پايين آورده . آن گاه جمله * ( « إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْه » ) * جواب گفتار مشركين مىشود ، و مىفرمايد اگر مسيح شرافتهايى مختص به خود دارد ، انعامى است كه خداى تعالى به او كرده ، و باعث نمىشود كه پرستش او جائز باشد . اشكال اين توجيه اين است كه هر چند فى نفسه حرف درستى است ، اما گفتگو در اين است كه جمله * ( « أآلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ » ) * چگونه بر اين برترى دلالت دارد . در مجمع البيان بعد از نقل وجوهى كه در تفسير آيه گفته‌اند خودش گفته : چهارميش تفسيرى است كه از پيشوايان اهل بيت ( ع ) از امير المؤمنين ( ع ) نقل كرده‌اند كه فرموده : روزى نزد رسول خدا ( ص ) رفتم ، و ديدم در بين جمعى از قريش نشسته ، همين كه مرا ديد فرمود : يا على ! مثل تو در اين امت مثل عيسى بن مريم است كه جمعى او را دوست داشتند ، و در دوستى خود افراط كرده ، هلاك شدند ، و جمعى ديگر دشمنش داشتند و در دشمنى خود افراط كرده ، هلاك شدند ، و جمعى ديگر راه ميانه را رفتند و نجات يافتند . اين گفتار رسول خدا ( ص ) بر قريش گران آمد و خنده سر دادند ، و گفتند : على را تشبيه به انبياء و رسل مىكند ، پس در پاسخشان اين آيه نازل شد « 2 » . مؤلف : اين روايت كلام مشركين را كه گفتند « آيا خدايان ما بهتر است يا او » توجيه نمىكند ، و اگر قصه اى كه در روايت آمده شان نزول آيه باشد ، معناى جمله * ( « أآلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ » ) * اين مىشود كه : اگر ما آلهه خود را پيروى و بزرگانمان را اطاعت كنيم ، بهتر است از

--> ( 1 و 2 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 53 .