السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
105
تفسير الميزان ( فارسي )
تنها دلالت دارد بر اين كه مصائب ، آثار دنيوى گناهان است كه در بعضى گناهان در دنيا بروز مىكند ، و در بعضى گناهان بروز نمىكند ، و خدا از بروزش جلوگيرى مىنمايد . پس به خاطر اين اشكالها بايد روايت را اگر قابل حمل باشد حمل كرد به اينكه مىخواهد در مردم ايجاد حسن ظن به خداى تعالى كند . و در مجمع البيان در ذيل جمله * ( « وَأَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ » ) * مىگويد : روايت شده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : هيچ مردى با كسى مشورت نمىكند مگر آنكه به سوى رشد هدايت مىشود « 1 » . و در تفسير قمى در روايت ابى الجارود از حضرت ابى جعفر ( ع ) آمده كه در ذيل جمله * ( « يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً » ) * فرمود : يعنى به هر كس بخواهد فقط دختر مىدهد بدون پسر . و در معناى * ( « يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ » ) * فرمود : يعنى و به هر كس بخواهد فقط فرزند ذكور مىدهد . و در معناى * ( « أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَإِناثاً » ) * فرمود : يعنى و به هر كس بخواهد هم ذكور مىدهد ، و هم اناث ، و برايش بين هر دو قسم فرزند جمع مىكند . « 2 » و در تهذيب به سند خود از حسين بن علوان ، از زيد بن على ، از پدران بزرگوارش از على ( ع ) روايت آورده كه فرمود : مردى نزد رسول خدا ( ص ) آمد و عرضه داشت : يا رسول اللَّه ! من برده اى داشتم ، پدرم مثل اين كه بخواهد به من ضررى برساند برده مرا آزاد كرد . رسول خدا ( ص ) فرمود : تو و هر چه مال دارى بخششى هستى كه خداى تعالى به پدرت كرده ، تو تيرى هستى از تيردان او * ( « يَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ إِناثاً وَيَهَبُ لِمَنْ يَشاءُ الذُّكُورَ أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْراناً وَإِناثاً وَيَجْعَلُ مَنْ يَشاءُ عَقِيماً » ) * پس عتق كردن پدرت نافذ و صحيح است . آرى ، پدر تو مىتواند از مال تو و حتى از بدن تو بهره بگيرد ، ولى تو نه مىتوانى از مال او بردارى ، و نه از بدن او استفاده بكنى ، مگر به اذن او « 3 » . مؤلف : اين معنا از حضرت رضا ( ع ) در جواب چند مساله كه محمد بن سنان پرسيده نيز روايت شده ، و روايتش را صاحب كتاب علل الشرائع آورده . و نيز از طرق اهل سنت از عايشه از رسول خدا ( ص ) نقل شده است « 4 » .
--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 33 . ( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 278 . ( 3 ) تهذيب ، ج 8 ، ص 235 . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 12 .