السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
563
تفسير الميزان ( فارسي )
باز بر خدا افتراى بزرگى زده است ، زيرا خداى تعالى مىفرمايد : * ( « قُلْ لا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّه ) * - بگو در آسمانها و زمين كسى غيب نمىداند جز خدا » « 1 » . مؤلف : در متن روايت اشكالاتى است كه آدمى را نسبت به آن بدبين مىكند ، اما آيات رؤيت كه مىفرمايد چشمها خدا را نمىبيند ، رؤيت حسى را نفى مىكند ، نه رؤيت قلبى را و اين قسم رؤيت غير از ايمان است كه به معناى اعتقاد مىباشد و ما در چند مورد مناسب پيرامون آن مفصل بحث كردهايم . و اما آيه « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ . . . » در تفسيرش گفتيم كه منظور از آن ابلاغ عامه آيات و دستورات خدا نيست ، بلكه در مورد خاصى نازل شده و بر فرض هم كه عموميش بدانيم تازه دلالت مىكند بر اينكه آنچه بر آن جناب به عنوان پيام و رسالت نازل شده بايد ابلاغش كند ، نه هر چيزى را ، چون ممكن است به آن جناب چيزى نازل شود كه دانستن آن مختص به خود آن جناب باشد و از ديگران كتمان كند . و اما اينكه فرمود : * ( « قُلْ لا يَعْلَمُ . . . » ) * كه هيچ كس در زمين و آسمانها غيب نمىداند ، اين آيه مانند ساير آيات كه غيب را مختص به خدا مىداند بيش از اين دلالت ندارد كه علم غيب ذاتا مختص خداى تعالى است و اما خدا اين علم را به كسى تعليم مىكند يا نمىكند آيات از آن ساكت است ، بلكه آيات ديگر دلالت دارد بر اينكه خدا علم غيب را به بعضى افراد تعليم مىكند ، مانند آيه « عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ » « 2 » . و نيز خود خداى تعالى پاره اى از خبرهاى غيبى را از مسيح ( ع ) حكايت كرده و فرموده : « وَأُنَبِّئُكُمْ بِما تَأْكُلُونَ وَما تَدَّخِرُونَ » « 3 » . و پر واضح است كه اگر كسى بگويد : رسول خدا ( ص ) مردم را از فردايشان خبر مىداد ، هرگز نمىگويد كه اين علم را پيغمبر از خود داشته و خدا به او تعليم نكرده است . و از سوى ديگر اخبار متواتره - هر چند متفرق و متنوع است - از طريق شيعه و سنى وارد شده ، كه آن جناب از بسيارى حوادث آينده خبر مىداده است .
--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 114 . ( 2 ) داناى غيب ، كه غيب خود را بر كسى اظهار نمىكند ، مگر بعضى از رسولان كه خود او را بپسندد ، سوره جن ، آيه 27 - 26 . ( 3 ) من خبر مىدهم شما را به آنچه مىخوريد و آنچه در خانه ها ذخيره مىكنيد . سوره آل عمران ، آيه 49 .