السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

56

تفسير الميزان ( فارسي )

سبقت مىجويند ، يعنى از ديگران پيشى مىگيرند ، چون همه مؤمنند و لازمه آن همين است كه از يكديگر پيشى گيرند . پس روشن شد كه از نظر اين آيات خيرات عبارت است از اعمال صالح ، اما نه هر عمل صالح ، بلكه عمل صالحى كه از اعتقاد حق منشا گرفته باشد . خيرات اينها است كه مىبينيم مؤمنين بر سر آن از يكديگر سبقت مىگيرند ، نه آنچه نزد كفار از مال و اولاد است ، و ايشان آن را خيرات پنداشته‌اند ، و خيال كرده‌اند به خاطر احترامى كه نزد خدا دارند خدا در دادن خيرات به ايشان سرعت كرده . در تفسير كبير گفته : در جمله * ( « أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ » ) * دو وجه است : اول اينكه مراد اين باشد كه اينان در اطاعتها رغبت شديد دارند ، و به همين جهت براى انجام آن سبقت و مبادرت مىجويند تا فوت نشود و اجرش از چنگشان نرود . دوم اينكه مراد اين باشد كه مؤمنين در پاداشهاى دنيوى سرعت به خرج مىدهند يعنى خداوند به سرعت پاداش دنيايى ايشان را مىدهد ، هم چنان كه در آيه ديگر آمده « فَآتاهُمُ اللَّه ثَوابَ الدُّنْيا وَحُسْنَ ثَوابِ الآخِرَةِ » « 1 » و نيز آمده : « وَآتَيْناه أَجْرَه فِي الدُّنْيا ، وَإِنَّه فِي الآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ » « 2 » . و اگر سرعت را به خود مؤمنين نسبت داده نه به خدا ، جهتش اين است كه وقتى خدا به پاداش ايشان سرعت كند ، قهرا ايشان هم در رسيدن به آن سرعت كرده‌اند و اين معنايى كه ما كرديم با آيه شريفه بهتر انطباق دارد ، براى اينكه در اين آيه آنچه از كفار نفى شده براى مؤمنين اثبات گرديده است « 3 » . مؤلف : آنچه از كفار در آيه قبلى نفى شده بود ، سرعت خدا در خيرات كفار بود ، و مىفرمود : خدا اگر به كفار مال و اولاد داده در خيراتشان سرعت نكرده ، آنچه در اين آيه اثبات مىشود سرعت كردن مؤمنين است در خيرات و اين توجيهى كه كرده توجيه اين اشكال است كه چرا سرعت را به مؤمنين نسبت داده ؟ و حاصلش اين شد كه وقتى خدا در پاداش مؤمنين سرعت كرده باشد قهرا مؤمنين هم در رسيدن به آن سرعت كرده‌اند . ولى اين اشكال را چه مىكند كه چرا مسارعت مؤمنين در خيرات به جاى مسارعت

--> ( 1 ) يعنى خداوند ثواب دنيا و ثواب بهتر آخرت را به ايشان مىدهد . سوره آل عمران ، آيه 48 . ( 2 ) پاداش او را در دنيا داديم ، و او در آخرت هر آينه از شايستگان خواهد بود . سوره عنكبوت ، آيه 27 . ( 3 ) تفسير فخر رازى ، ج 23 ، ص 107 .