در آن شهر نه نفر بودند كه در آن سر زمين فساد مىكردند و اصلاح نمىكردند ( 48 ) . گفتند : بياييد قسم ياد كنيد به خدا كه شبانه او را با كسانش از ميان بر داريم آن گاه به خونخواه و ولى دم وى گوييم ما هنگام هلاك كسان او حاضر نبوديم و ما راست گويانيم ( 49 ) . آنها نيرنگى كردند و ما نيز در آن حال كه غافل بودند تدبيرى كرديم ( 50 ) . بنگر عاقبت نيرنگشان چه شد كه ما همگيشان را با قومشان هلاك كرديم ( 51 ) . اينك خانه هايشان براى آن ستمها كه مىكردند خالى مانده كه در اين براى گروهى كه بدانند عبرتى است ( 52 ) . و كسانى را كه ايمان داشتند و پرهيزكار بودند نجات داديم ( 53 ) . بيان آيات اين چند آيه ، اجمالى از داستان صالح پيغمبر و قومش را آورده ، و در آن جانب تهديد و انذار بر جانب بشارت و نويد غلبه دارد و اين معنا را در سابق نيز ، خاطرنشان كرديم . * ( « وَلَقَدْ أَرْسَلْنا إِلى ثَمُودَ أَخاهُمْ صالِحاً ) * . . . * ( يَخْتَصِمُونَ » ) * كلمه « اختصام » به معناى تخاصم و نزاع طرفينى است و اگر دو فريق را با صفت جمع « يختصمون » توصيف كرد ، با اينكه جا داشت بفرمايد : « فريقان يختصمان » بدين جهت است كه مراد از « فريقان » ، تنها دو فريق معينى نيست ، بلكه مراد از آن ، مجموع امت است و كلمه « اذا » فجائيه و به معناى ناگهان است . و معناى آيه اين است كه : ما به سوى قوم ثمود برادر و فاميلشان صالح را فرستاديم و اميد آن مىرفت كه بر ايمان به خدا اجتماع نموده و متفق گردند و ليكن بر خلاف انتظار و بطور ناگهانى به دو فريق از هم جدا شدند ، فريقى ايمان آورد ، و فريقى ديگر كفر ورزيد ، در باره حق با هم به نزاع و كشمكش پرداختند و هر فريقى مىگفت حق با من است . و بعيد نيست مراد از اختصامشان با يكديگر ، همان جريانى باشد كه خداى تعالى در جاى ديگر از كلام مجيدش ، از آنان حكايت كرده و فرموده است : « قالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِه لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أتَعْلَمُونَ أَنَّ صالِحاً مُرْسَلٌ مِنْ رَبِّه ؟ قالُوا إِنَّا بِما أُرْسِلَ بِه مُؤْمِنُونَ ، قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا بِالَّذِي آمَنْتُمْ بِه كافِرُونَ » « 1 » .

--> ( 1 ) از قوم صالح ، آنان كه استكبار كردند به ضعفاى مؤمنين ايشان گفتند : راستى علم داريد به اينكه صالح فرستاده از ناحيه پروردگار خويش است ؟ گفتند : آرى ما به آنچه كه مامور ابلاغ آن است ايمان آورديم ، ( ولى ) آنان كه گردنكشى و تكبر كردند گفتند : ما به آنچه شما ايمان آورديد كافريم . سوره اعراف ، آيه 75 و 76 .