مؤمنى را به علت اينكه به رحمت و مغفرت او ايمان دارد بيامرزد ، قطعا رحمت و مغفرت او اولين كسى را كه فتح باب ايمان كرده و راه را براى ديگران هموار ساخته وا نمىگذارد . * ( « وَأَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ » ) * از اينجا قسمت دوم داستان موسى ( ع ) و فرعون شروع مىشود و آن عبارت است از چگونگى نابودى و عذاب فرعون به كيفر اينكه دعوت موسى و هارون را رد كرد و قسمت اول آن عبارت بود از رسالت موسى و هارون به سوى وى و دعوتش به دين توحيد . كلمه « اسر » امر از اسراء است ، كه به معناى سير دادن و كوچ دادن در شب است و مراد از « عبادى » ، بنى اسرائيل است و اين تعبير نوعى احترام از ايشان است و جمله * ( « إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ » ) * تعليل امر و دستور به اسراء است كه حاصل آن اين مىشود : بنى اسرائيل را شبانه حركت بده تا آل فرعون هم دنبال شما راه بيفتند . و از اين جمله به خوبى بر مىآيد كه خداى تعالى از اين فرمان خود منظورى دارد و در اين دستور فرج و گشايشى براى بنى اسرائيل هست ، كه در آيه « فَأَسْرِ بِعِبادِي لَيْلًا إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْواً إِنَّهُمْ جُنْدٌ مُغْرَقُونَ » « 1 » به اين منظور و نقشه تصريح شده است . * ( « فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ ) * . . . * ( ثُمَّ أَغْرَقْنَا الآخَرِينَ » ) * داستان غرق شدن فرعونيان و نجات يافتن بنى اسرائيل به دست موسى ( ع ) را در طى چهارده آيه آورده ، كه البته حرفهاى زيادى قصه و آنچه كه از سياق كلام استفاده مىشود و احتياجى به ذكرش نبوده حذف كرده است . از آن جمله است بيرون شدن شبانه موسى و بنى اسرائيل از مصر ، كه همين جمله گذشته كه مىفرمود : * ( « أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي » ) * بر آن دلالت مىكرد و بر همين قياس ساير مطالب ريز داستان ، حذف شده است . * ( « فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ » ) * - يعنى موسى ( ع ) بندگان مرا شبانه از مصر بيرون آورد و چون فرعون خبردار شد مردانى را به شهرهايى كه در تحت فرمان او بودند فرستاد « حاشرين » تا مردم را كوچ دهند . و يك جا جمع كنند و به مردم بگويند : « ان هؤلاء » يعنى بنى اسرائيل * ( « لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ » ) * جمعيتى اندكند ، كلمه « شرذمة » تتمه مختصرى را گويند كه از چيزى باقى مانده باشد و اگر با اينكه خود كلمه اندك بودن را مىرساند ، مع ذلك به لفظ قليل توصيف كرده ، به منظور تاكيد قلت بوده ، تا معناى « بسيار قليل » را بدهد . * ( « وَإِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ » ) * كارهايى مىكنند كه ما را به غيظ در مىآورند ، « و انا لجميع » و ما همگى بر اين

--> ( 1 ) شبانه بندگان مرا حركت ده ، كه فرعونيان دنبالتان خواهند آمد و دريا را در حالى كه راه فراخى خواهد شد پشت سر بگذارد كه آنان لشكرى غرق شوندگانند . سوره دخان ، آيه 24 .