در تفسير روح المعانى گفته : يكى از ادله اى كه بر اين معنا دلالت مىكند اين است كه : جمله « فارسل » ، بين سه جمله اول و جمله چهارم يعنى * ( « وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ » ) * قرار گرفته چون اين قرار داشتن اعلام مىكند كه با جمله چهارم ارتباطى دارد و اگر سخنان موسى از باب تعلل و شانه خالى كردن بود ، مىبايستى جمله : « فارسل » آخر همه جملات در آيد ، نه ما قبل آخر « 1 » « 2 » و اين دليلى كه روح المعانى آورده دليل خوبى است ، ولى از آن روشنتر آيه « قالَ رَبِّ إِنِّي قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْساً فَأَخافُ أَنْ يَقْتُلُونِ وَأَخِي هارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِساناً فَأَرْسِلْه مَعِي رِدْءاً يُصَدِّقُنِي إِنِّي أَخافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ » « 3 » مىباشد كه به صراحت مىفهماند : منظور موسى ( ع ) از اين سخنان تعلل نبوده ، بلكه مىخواسته كار دعوتش صحيحتر و راهش به هدف نزديكتر شود . * ( « وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ فَأَخافُ أَنْ يَقْتُلُونِ » ) * راغب در مفردات مىگويد : كلمه « ذنب » در اصل به معناى گرفتن دنباله چيزى است ، مثلا گفته مىشود : « ذنبته » ، يعنى رسيدم به دم آن و آن را گرفتم . ولى در هر عملى كه دنباله وخيمى دارد نيز استعمال مىشود ، به اين اعتبار كه عمل مذكور نيز دم و دنباله اى دارد « 4 » . و در آيه شريفه اشاره است به داستان قتل موسى و اگر فرمود : براى ايشان گناهى است به گردن من ، براى اين است كه موسى خود را گناهكار نمىدانست ، بلكه به اعتقاد فرعونيان گناهكار بود و يا آنكه اصلا ذنب در اينجا معناى گناه ندارد ، بلكه به همان معناى

--> ( 1 ) روح المعانى ، ج 19 ، ص 65 . ( 2 ) ( و خلاصه ترجمه آيه بنا بر وجه اول كه مختار ما و روح المعانى است ، اينست كه « موسى گفت : پروردگارا من مىترسم تكذيبم كنند ، و در نتيجه حوصله‌ام سر آيد و زبانم كند شود ، پس بفرست نزد هارون ، چون علاوه بر ترس از تكذيب ، فرعونيان خونى از من طلب دارند و به زعم ايشان من قاتلم » و بنا بر اينكه ، تعلل باشد اين مىشود « پروردگارا من مىترسم تكذيبم كنند و در نتيجه حوصله‌ام سر آيد و زبانم كند شود و فرعونيان خونى از من طلب دارند و به زعم ايشان من قاتلم پس بفرست نزد هارون » . مترجم . ( 3 ) گفت پروردگارا من كسى را از ايشان كشته‌ام ، مىترسم مرا بكشند و برادرم هارون از من زبانى فصيحتر دارد ، پس بفرست نزد او تا وزير من باشد ، و مرا تصديق كند ، چون من مىترسم ايشان مرا تكذيب كنند . سوره قصص ، آيه 33 و 34 . ( 4 ) مفردات راغب ، ماده « ذنب » .