كه در اين عبرتى هست ولى بيشترشان مؤمن نيستند ( 8 ) . همانا پروردگارت نيرومند و رحيم است ( 9 ) . بيان آيات غرض از اين سوره ، تسليت خاطر رسول خدا ( ص ) است از اينكه قومش او را و قرآن نازل بر او را تكذيب كرده بودند و او آزرده شده بود و همين معنا از اولين آيه آن كه مىفرمايد : * ( « تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ » ) * بر مىآيد . آرى كفار قريش يك بار او را مجنون خواندند ، بار ديگر شاعر ، و اين آيات علاوه بر تسليت خاطر آن جناب ، مشركين را تهديد مىكند به سرنوشت اقوام گذشته و به اين منظور چند داستان از اقوام انبياى گذشته يعنى موسى و ابراهيم و نوح و هود و صالح و لوط و شعيب ( ع ) و سرنوشتى كه با آن روبرو شدند و كيفرى كه در برابر تكذيب خود ديدند نقل كرده است تا آن جناب از تكذيب قوم خود دل سرد و غمناك نگردد و نيز قوم آن جناب از شنيدن سرگذشت اقوام گذشته عبرت بگيرند . و اين سوره از سوره هاى پيشين مكى است ، يعنى از آنهايى است كه در اوايل بعثت نازل شده به شهادت آيه « وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ » « 1 » كه مىدانيم مشتمل بر ماموريت آن جناب در اول بعثت است و در اين سوره واقع است و چه بسا از قرار گرفتن آيه مزبور در اين سوره و آيه « فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ » « 2 » در سوره حجر و مقايسه مضمون آن دو با يكديگر تخمين زده شود كه اين سوره جلوتر از سوره حجر نازل شده است . مطلب ديگر اينكه ، از سياق همه آيات اين سوره بر مىآيد كه تمام آن مكى است ، ليكن بعضى « 3 » از مفسرين پنج آيه آخر آن را و بعضى « 4 » ديگر تنها آيه « أوَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ آيَةً أَنْ يَعْلَمَه عُلَماءُ بَنِي إِسْرائِيلَ » را استثنا كرده و گفته‌اند كه اينها در مدينه نازل شده است ، كه به زودى در اين باره بحث خواهيم كرد . * ( « طسم تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ » ) * لفظ « تلك - آن » اشاره است به آيات كتاب كه قبلا نازل شده و آنچه بعدا با نزول سوره نازل مىشود و اگر با لفظى اشاره آورد كه مخصوص اشاره به دور است ، براى اين است

--> ( 1 ) و بترسان خويشان نزديك خود را . سوره شعراء ، آيه 214 . ( 2 ) پس تو با صداى بلند ( به مردم برسان ) آنچه را كه مامورى . سوره حجر ، آيه 94 . ( 3 و 4 ) روح المعانى ، ج 19 ، ص 58 .