مشيت مطلق خود را نسبت به هدايت هر كس ( نه تنها مخاطبين عصر نزول ) ، بيان كند ، به خلاف چند آيه كه فرمود : * ( « لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَمَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ » ) * . چون اگر در آيه مورد بحث مىفرمود : « لقد انزلنا اليكم آيات مبينات و اللَّه يهدى » چنين به ذهن مىرسيد كه اين بيان لفظى همان هدايت به سوى صراط مستقيم است و عموم مخاطبين به صرف شنيدن آيات قرآنى به سوى صراط مستقيم هدايت شده‌اند ، با اينكه در ميان آن شنوندگان ، منافقين و كسانى كه دلهايى بيمار داشتند بودند ( و خدا داناتر است ) . بحث روايتى در كتاب توحيد به سند خود از عباس بن هلال روايت كرده كه گفت : از حضرت رضا ( ع ) معناى آيه * ( « اللَّه نُورُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ » ) * را پرسيدم ، فرمود : يعنى هادى اهل آسمانها و هادى اهل زمين است « 1 » . و در روايت برقى فرمود : منظور هدايت كسانى است كه در آسمانها و زمينند « 2 » . مؤلف : اگر مراد از اين هدايت ، هدايت خاص باشد كه گفتيم به سوى سعادت دينى است كه در اين صورت كلام امام تفسير آيه است به مرتبه اى از معنا ، و اگر مراد از آن هدايت عام باشد كه به معناى رساندن هر موجودى است به كمال لايق آن ، در اين صورت با مطالب گذشته ما منطبق مىشود . و در كافى به سند خود از اسحاق بن جرير روايت كرده كه گفت . زنى از من درخواست كرد كه او را نزد امام صادق ( ع ) ببرم ، من از آن جناب برايش اجازه خواستم ، اجازه داد و زن وارد شد ، در حالى كه كنيز آزاد شده اش نيز با او بود ، پرسيد يا ابا عبد اللَّه اينكه خداى تعالى فرموده : * ( « زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَلا غَرْبِيَّةٍ » ) * منظورش چيست ؟ فرمود : اى زن ! خداى تعالى اين مثل را براى درخت نزده بلكه براى بنى آدم زده « 3 » . و در تفسير قمى به سند خود از طلحة بن زيد از جعفر بن محمد از پدرش ( ع ) روايت كرده كه در تفسير اين آيه فرمود : ابتدا نور خود را ذكر كرد و فرمود : * ( « مَثَلُ نُورِه » ) * يعنى

--> ( 1 و 2 ) توحيد صدوق ، ص 155 ، ح 1 . ( 3 ) كافى ، ج 3 ، ص 91 .