كند در اين آيه شريفه به صاحبان برده سفارش فرموده در خواست بردگان را بپذيرند ، البته در صورتى كه در ايشان چيزى سراغ دارند . و مراد از خير ، صلاحيت آزاد شدن ايشان است . * ( « وَآتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّه الَّذِي آتاكُمْ » ) * - اشاره به اين است كه از بيت المال سهمى از زكات را به اين گونه افراد كه قرآن ايشان را « فِي الرِّقابِ » « 1 » خوانده اختصاص دهند ، و همه مال المكاتبه و يا مقدارى از آن را بدهند . در اين آيه و آيات سابق چند بحث فقهى مهم است كه بايد به كتب فقهى مراجعه شود . * ( « وَلا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً » ) * كلمه « فتيات » به معناى كنيزان و فرزندان ايشان است . و كلمه « بغاء » به معناى زنا است ، و اين كلمه مفاعله از بغى است ، و « تحصن » به معناى تعفف و ازدواج كردن است ، و « ابتغاء عرض حيات دنيا » به معناى طلب مالى است . و معناى آيه روشن است . و اگر نهى از اكراه را مشروط كرده به اينكه : ( اگر خودشان خواستند تعفف كنند ) ، بدان جهت است كه اكراه در غير اين صورت تحقق پيدا نمىكند ، سپس در صورت اكراه آنان را وعده مغفرت داده و فرموده : « و هر يك از زنان نامبرده كه مالكشان ايشان را اكراه به زنا كرد ، و بعد از اكراه به اين عمل دست زدند ، خدا آمرزنده و رحيم است » ، و معناى آيه روشن است . * ( « وَلَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَمَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ » ) * كلمه « مثل » به معناى صفت است ، و ممكن است كه جمله : * ( « وَلَقَدْ أَنْزَلْنا . . . » ، ) * حال از فاعل در جمله « توبوا » باشد ، كه در آيه قبلى بود ، و ممكن هم هست كه جمله استينافيه و نو باشد . و معناى آيه اين است كه سوگند مىخورم كه به سوى شما آياتى نازل كرديم كه معارفى از دين برايتان بيان مىكنند كه مايه رستگارى شما است ، و صفتى است از سابقين ، از اخيارشان و اشرارشان و با اين آيات برايتان روشن كرديم كه چه چيزهايى را بگيريد و از چه چيزهايى اجتناب كنيد ، و نيز آياتى است كه براى متقين از شما موعظه است . بحث روايتى در تفسير قمى به سند خود از عبد الرحمن بن ابى عبد اللَّه از امام صادق ( ع )

--> ( 1 ) سوره توبه ، آيه 60 .