« وَما خَلَقْنَا السَّماءَ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما باطِلًا ذلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ » « 1 » . بحث روايتى در الدر المنثور است كه ابن منذر و ابو نعيم - در كتاب صحابه - و ابن عساكر از طريق سدى صغير از كلبى از ابو صالح از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت : جندب بن زهير را عادت چنين بود كه وقتى نماز مىخواند يا روزه مىگرفت يا تصدق مىداد ، و مردم تعريفش مىكردند خيلى خوشحال مىشد و به همين جهت اين كارها را بيشتر مىكرد تا مردم بيشتر تعريفش كنند . خداى تعالى در مذمتش اين آيه را فرستاد : * ( « فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّه فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَلا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّه أَحَداً » ) * « 2 » . مؤلف : نظير اين روايت روايات ديگرى بدون ذكر اسم شخص معينى وارد شده ، و جا دارد كه همه آنها حمل بر انطباق آيه بر مورد شود نه اينكه نزول آيه را در خصوص مورد بدانيم ، زيرا بعيد به نظر مىرسد كه خاتمه يك سوره از سوره هاى قرآنى به خاطر سبب خاصى نازل شده باشد . و در همان كتاب از ابن ابى حاتم از سعيد بن جبير روايت شده كه در تفسير آيه مورد بحث گفته است : رسول خدا ( ص ) فرمود پروردگار شما مىفرمايد : من بهترين شريكم ، پس هر كس در عمل خودش احدى از خلق مرا شريك من قرار دهد من همه عمل او را به شريكم واگذار مىكنم تا همه اش مال او باشد و هيچ عملى را از بنده‌ام قبول نمىكنم مگر آنچه را كه خالص براى من بياورد ، آن گاه اين آيه را خواندند : * ( « فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّه فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَلا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّه أَحَداً » ) * « 3 » . و در تفسير عياشى از على بن سالم از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود :

--> ( 1 ) ما آسمان و زمين و آنچه بين آن دو است باطل نيافريديم ، اين پندار كسانى است كه كافر شدند پس واى بر آنان كه كافر شدند از آتش . آيا ما كسانى كه ايمان آورده و عملهاى صالح مىكنند ، مثل مفسدين در ارض قرار مىدهيم . و يا مردم با تقوى را مانند فجار قرار مىدهيم . سوره ص ، آيات 27 و 28 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 255 . ( 3 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 255 .