السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
423
تفسير الميزان ( فارسي )
رسول اللَّه ( ص ) اگر براى خود مجلسى ترتيب دهى بالا و پائين داشته باشد و خودت بالاى مجلس بنشينى و اينقدر در دسترسى اين فقراء و قاطى با اين ژنده پوشها نباشى بسيار خوبست و منظورشان از ژنده پوش سلمان و ابو ذر و فقراى مسلمين بود كه غالبا جبه پشمى مىپوشيدند . و آن گاه گفتند : اگر چنين كنى ما با تو نشست و برخاست مىكنيم و با تو به گفتگو مىپردازيم و از تو استفاده مىنماييم . خداى تعالى در جوابشان اين آيه را فرستاد : * ( « وَاتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ رَبِّكَ » ) * تا آنجا كه مىفرمايد : * ( « أَعْتَدْنا لِلظَّالِمِينَ ناراً » ) * و ايشان را به آتش تهديد نمود « 1 » . مؤلف : نظير اين روايت را قمى در تفسير « 2 » خود آورده ليكن او تنها عيينة بن حصين بن حذيفة بن بدر فزارى را آورده و لازمه اين روايت اين است كه آيه شريفه مورد بحث و اين آيه ديگر هر دو در مدينه نازل شده باشد . و بر طبق روايت مزبور روايات ديگرى نيز هست كه اين داستان را آوردهاند . و ليكن سياق آيات با مدنى بودن آن نمىسازد . و در تفسير عياشى از حضرت ابى جعفر و ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت كرده كه در ذيل آيه * ( « وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَالْعَشِيِّ » ) * فرموده است : مقصود از دعا همان نماز است « 3 » . و در همان كتاب از عاصم كوزى از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : من از آن حضرت شنيدم كه در تفسير آيه * ( « فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ » ) * فرمود : منظور تهديد و وعيد است . « 4 » و در كافى « 5 » و تفسير عياشى « 6 » و غير آن از ابى حمزه از امام باقر ( ع ) روايت شده كه فرمود : آيه * ( « وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ » ) * در باره ولايت على ( ع ) است . مؤلف : اين از باب تطبيق عام بر مصداق است . و در الدر المنثور است كه احمد و عبد بن حميد و ترمذى و ابى يعلى و ابن جرير و ابن ابى حاتم و ابن حيان و حاكم ( وى سند حديث را صحيح دانسته ) و ابن مردويه و بيهقى - در كتاب شعب - از ابى سعيد خدرى از رسول خدا ( ص ) روايت كردهاند كه در
--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 219 . ( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 34 . ( 3 و 4 ) تفسير عياشى ج 2 ص 326 ح 25 و 26 . ( 5 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 326 . ( 6 ) تفسير عياشى ج 2 ص 326 .