اين آيه از آيات برجسته قرآنى است كه آن حقيقتى را كه قرآن كريم از مساله توحيد ذات و توحيد عبادت در قبال ديد و ثنيت ( دوگانه پرستى ) نسبت به توحيد در ذات و شرك در عبادت مىبيند آشكار و روشن مىسازد . آرى پيروان وثنيت - همانطور كه در جلد دهم اين كتاب پاره اى از اعتقاداتشان را نقل كرديم - خداى سبحان را ذاتى متعال از هر حد و وصفى مىبينند ، و وقتى همين ذات مطلق به يكى از مشخصات كه خود اسمى است از اسماء مشخص مىشود همان تشخص را تولد مىخوانند ، و از ديد وثنيت ملائكه و جن مظاهر عاليه اى براى اسماء هستند ، و به همين جهت آن دو را فرزندان خدا دانستند كه در عالم وجود دخل و تصرف دارند . و نيز از ديد آنان عبادت عبادتكاران و توجه هر متوجهى از مرحله ظهور اسماء و مرتبه فرزندان خدا كه مظاهر اسماء اويند تجاوز نمىكند ( و به خدا نمىرسد ، هر چند كه او خيال كند متوجه خدا شده بلكه در حقيقت متوجه همان فرزندان خدا گشته است ) . آرى ، اگر ما خدا را مىپرستيم در حقيقت خالق و رازق و محيى و مميت و امثال آن را مىپرستيم كه همه اينها اسمايى هستند كه تنها در ملائكه و جن جلوه دارند ، و اما ذات متعالى خدا اجل و بالاتر از آن است كه عقل و وهم و يا حس آدمى او را درك نمايد . پس به نظر وثنىها خواندن هر اسمى از اسماء خدا پرستيدن همان اسم است ، يعنى پرستيدن فرشته يا جنى است كه مظهر آن اسم است ، و همان جن و ملك إله و معبود آن عبادت است ، و تعدد خدايان از همين جا ريشه گرفته است ، چون دعاها انواع زيادى داشته ، و زيادى انواع دعاها هم به خاطر زيادى و تعدد انواع حاجات بوده ، و به همين جهت وقتى يكى از مشركين شنيد كه رسول خدا ( ص ) در نمازش مىگفته يا اللَّه ، يا رحمن گفته بود : به اين بى دين نگاه كنيد كه ما را از پرستيدن دو إله منع مىكند آن وقت خودش دو إله را مىخواند . آيه شريفه مورد بحث اين حرف را رد مىكند و وجه خطاى اين اعتقاد را هم بيان مىنمايد كه اين اسماء ، اسماء متعددى براى خدا و مملوك صرف اويند ، نه اينكه خودشان إله مستقل بوده در ذات و صفات از او جدا باشند ، و خود ذات و صفات جداگانه اى دارا باشند و جز وسيله بودن براى پرستش خداى يگانه خاصيت ديگرى ندارند ، و خواندن آنها خواندن او است ، و توجه به سوى آنها توجه به سوى او است ، زيرا معقول نيست كه مسمى از اسم جدا باشد . پس اين اسماء صرفا طريق به سوى خدا و راهنماى به سوى او و وجه اويند كه به وسيله آنها براى غير خود جلوه مىكند ، پس خواندن خدا به وسيله اسماء متعدد منافات با توحيد در عبادت ندارد .