بنا بر اين ، امر مزبور ، امر به صبر است در امتثال تمامى اوامر و نواهى كه قبلا در سوره آمده ، از قبيل « فاستقم » ، * ( « وَلا تَطْغَوْا » ) * ، * ( « وَلا تَرْكَنُوا » ) * ، * ( « وَأَقِمِ الصَّلاةَ » ) * و ليكن از اينكه صيغه امر را مفرد آورده و تنها به رسول خدا ( ص ) متوجه كرده به دست مىآيد كه مقصود از آن صبر ، صبر مخصوصى است كه مختص به آن حضرت است ، و گرنه مىفرمود : « و اصبروا » مخصوصا با اينكه سياق امرها و نهىهاى گذشته همه سياق جمع بود ، و اين مطلب گفتار آن كسانى را كه مىگويند منظور از صبر ، صبر رسول خدا ( ص ) در برابر آزار مشركين و ظلم ستمگرانشان است تاييد مىكند . و اما اينكه چرا امر به نماز را مفرد آورده مگر نماز هم اختصاص به آن جناب دارد ؟ جوابش اين است كه نماز مخصوص به آن جناب نيست ، ولى مقصود از اقامه در اينجا چيزيست كه آن روز مخصوص به آن جناب بوده ، و آن عبارت است از اقامه نماز به جماعت كه آن روز بايد آن حضرت اين كار را مىكرد - دقت فرماييد . و اينكه فرمود : * ( « فَإِنَّ اللَّه لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ » ) * امر به صبر را تعليل مىكند . * ( « فَلَوْ لا كانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُوا بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسادِ فِي الأَرْضِ . . . » ) * كلمه « لو لا » به معناى « هلا » و « الا » است كه تعجب آميخته با توبيخ را مىرساند ، و معناى آن اينست كه : ملل و اقوامى كه قبل از شما مىزيستند چرا باقى نماندند و چرا از فساد در زمين نهى نكردند ؟ تا امت خود را از انقراض و استيصال حفظ كنند ؟ * ( « إِلَّا قَلِيلًا مِمَّنْ أَنْجَيْنا مِنْهُمْ » ) * - اين استثناء استثناء از معناى نفى جمله سابق است چون معنا اين است : عجب است از امتهاى گذشته كه با آن آيات كه از خدا ديدند و آن عذابها كه مشاهده كردند ، چرا جز عده كمى كه ما براى اينكه از فساد نهى مىكردند از عذاب و هلاك نجاتشان داديم ، بقاياى بيشترى نماندند تا از فساد در زمين نهى كنند ؟ * ( « وَاتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا ما أُتْرِفُوا فِيه وَكانُوا مُجْرِمِينَ » ) * - اين جمله بيان حال كسانى است كه پس از استثناء باقيمانده‌اند كه اكثريت ايشان را تشكيل مىدهند ، و چنين معرفيشان كرده كه مردمى ستمكار و همه پيرو لذايذ مادى بوده و در اين وادى غوطه ور و در نتيجه به جرم و گناه آلوده شده بودند . پس ، از اين استثناء و از اين ما بقى كه حالشان را بيان كرد يك تقسيم به دست مىآيد و آن اين است كه مردم باقيمانده دو صنف مختلفند ، يكى ناجيانى كه خداوند آنها را نجات داده ، دوم مجرمين و لذا مىبينيم كه دنبال اين آيه مىفرمايد : * ( « وَلَوْ شاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً واحِدَةً وَلا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ » ) * .