مؤلف : در آيه « قَدْ أَنْزَلَ اللَّه إِلَيْكُمْ ذِكْراً رَسُولًا » نيز رسول خدا ( ص ) ذكر ناميده شده . و در الدر المنثور است كه ابو الشيخ از انس روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) وقتى آيه * ( « أَلا بِذِكْرِ اللَّه تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » ) * نازل شد رو به اصحابش نموده فرمود : هيچ مىدانيد معناى اين آيه چيست ؟ عرض كردند : خدا و رسولش داناتر است . فرمود : كسى به ياد خدا است كه خدا و رسولش را و اصحاب مرا دوست بدارد « 1 » . و در تفسير عياشى روايت كرده كه نزد رسول خدا ( ص ) آيه * ( « الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّه أَلا بِذِكْرِ اللَّه تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ » ) * را تلاوت كردم ، حضرت فرمود : اى پسر ام سليم هيچ مىدانى اينان چه كسانيند ؟ عرض كردم چه كسانى هستند يا رسول اللَّه ؟ فرمود : ما اهل بيت و شيعيان ما . و در الدر المنثور است كه ابن مردويه از على بن ابى طالب ( ع ) از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه فرمود : وقتى اين آيه نازل شد حضرت فرمود : اينها كسانيند كه خدا و رسولش و اهل بيت رسولش را به راستى ، نه به دروغ دوست بدارند ، و مؤمنين را شاهد و غايبشان را دوست بدارند ، آرى به ياد خداست كه يكديگر را دوست مىدارند « 2 » . مؤلف : همه اين روايات از باب تطبيق مصداق بر عام است . آرى رسول خدا ( ص ) و اهل بيت طاهرينش و برگزيدگان از صحابه و مؤمنين ، مصاديق ذكر خدايند ، چون خدا بوسيله ايشان به ياد مىآيد . و اما آيه شريفه اعم است و بر هر يادى دلالت دارد . و در تفسير قمى از پدرش از محمد بن ابى عمير از هشام بن سالم از ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت شده كه در ضمن حديث معراج ، رسول خدا ( ص ) فرمود : ناگهان درختى ديدم كه اگر مرغى را روانه كنند كه دور آن پرواز كند و تا هفتصد سال پر بزند ، دور آن را نمىپيمايد و در بهشت هيچ منزلى نيست مگر آنكه از آن درخت يك شاخه در آن خانه سركشيده از جبرئيل پرسيدم اين چه درختى است ؟ گفت درخت طوبى است ، كه خداى تعالى فرموده * ( « طُوبى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ » ) * « 3 » . مؤلف : اين معنا به طرق بسيارى روايت شده كه در پاره اى از آن طرق چنين آمده : جبرئيل از ميوه آن درخت چيده به من داد ، من آن را خوردم ، خداوند آن را به پشت من منتقل

--> ( 1 و 2 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 59 ، ط بيروت . ( 3 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 365 ، ط قم .