مؤلف : از ظاهر اين روايت به خوبى برمىآيد كه قتاده عهد و ميثاق را حمل كرده بر عهد و ميثاقهاى دائر ميان مردم ، و حال آنكه خواننده گرامى به ياد دارد كه گفتيم ظاهر سياق آيه مخالف اين معنا است . و در كافى به سند خود از عمر بن يزيد روايت كرده كه گفت : من از امام صادق ( ع ) از معناى كلام خداى عز و جل كه فرموده : * ( « وَالَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّه بِه أَنْ يُوصَلَ » ) * سؤال كردم ، فرمود : مقصود همان خويشاوندانت است « 1 » . و نيز به سند ديگرى از او روايت كرده كه گفت : خدمت امام صادق ( ع ) عرض كردم : چه كسانى منظور در اين آيه‌اند كه بايد با ايشان پيوند نمود ؟ فرمود : اين آيه در حق خويشان آل محمد ( ص ) نازل شده ، ولى آيه عام است و شامل قرابت خود توهم مىشود . آن گاه فرمود : زنهار از كسانى مباش كه مىگويند فلان آيه فقط در فلان موضوع نازل شده « 2 » . مؤلف : معنايش اينست كه آيات قرآن كريم در صورتى كه عموميت داشته باشد نبايد منحصر به يك معنايش كرد ، زيرا قرآن ظهر و بطنى دارد ، و خداى تعالى مودت و دوستى ذوى القرباى پيغمبرش را كه خود يكى از مصاديق صله رحم است اجر و پاداش رسالت قرار داده ، و فرموده : « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى » « 3 » علاوه بر اينكه روايت آتيه نيز بر اين معنا دلالت مىكند . و در تفسير عياشى از عمر بن مريم روايت شده كه گفت : از امام صادق ( ع ) از آيه * ( « وَالَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّه بِه أَنْ يُوصَلَ » ) * سؤال كردم ، فرمود : يكى از معانيش صله رحم است ، ولى نهايت درجه و بهترين مصاديق آن اين است كه با ما پيوند داشته باشى « 4 » . و نيز در همان كتاب از محمد بن فضيل روايت كرده كه گفت : من از عبد صالح ( موسى بن جعفر صلوات اللَّه عليه ) از معناى آيه * ( « وَالَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّه بِه أَنْ يُوصَلَ » ) * پرسش نمودم ، در جواب فرمودند : مقصود رحم آل محمد ( ع ) است كه آويزان بر عرش است ، و مىگويد : پروردگارا ! پيوند كن با آن كس كه با من پيوند مىكند و قطع كن با آن كس كه با من قطع مىكند ، و اين آيه در تمامى ارحام جريان دارد « 5 » . مؤلف : در اين معنا روايات ديگرى نيز هست ، و ما در جلد چهارم اين كتاب در تفسير اوائل

--> ( 1 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 156 ح 27 . ( 2 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 156 ، ح 28 . ط بيروت . ( 3 ) سوره شورى ، آيه 23 . ( 4 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 208 ح 29 . ( 5 ) تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 208 ح 208 .