السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

372

تفسير الميزان ( فارسي )

تعذر ، تعبير ندارد و سوم خوابهايى كه نفس در آن با حكايت و تمثيل تصرف كرده ، اين قسم از خوابها است كه تعبير مىشود . اين بود اجمال آنچه كه علماى روانشناس قديم در باره رؤيا گفته‌اند ، و بحث بيش از اين و كامل آن موكول به كتبى است كه در اين باره تدوين يافته . 4 - در قرآن مؤيد آنچه گفته شد هست يك جا مىفرمايد : « وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ « 1 » » و در جاى ديگر مىفرمايد : « اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الأُخْرى « 2 » » . و ظاهر اين دو آيه اين است كه نفوس در موقع خواب ، از بدنها گرفته مىشوند و ديگر ارتباطى با حواس ظاهرى بدن ندارند ، به نوعى به عالم ربوبى رجوع كرده و منتقل مىشوند كه بىشباهت به مرگ نيست . خداى تعالى در كلام خود به هر سه قسم رؤياى مذكور اشاره كرده و از قسم اول ، رؤياى ابراهيم و رؤياى مادر موسى و پاره اى از رؤياهاى رسول خدا ( ص ) را آورده ، و به قسم دوم هم در جمله « أَضْغاثُ أَحْلامٍ » اشاره كرد ، كه چنين رؤياهايى هم هست ، و از قسم سوم ، رؤياى يوسف و رؤياهاى دو رفيق زندانى او و رؤياى پادشاه مصر را كه هر سه در سوره يوسف آمده برشمرده است .

--> ( 1 ) او كسى است كه شما را در شب مىگيرد . سوره انعام ، آيه 60 . ( 2 ) « خدا است كه در موقع مرگ ، ارواح را مىگيرد و آن را كه هنوز مرگش نرسيده در حال خواب روحش را قبض مىكند ، سپس آن را كه حكم به مرگش كرده جانش را نگاه مىدارد و آن را كه نكرده به بدنش مىفرستد » . سوره زمر ، آيه 42 .