فطرت و سلامت نفس ، و بدون اينكه عمل و مجاهدتى انجام داده باشند به نعمت اخلاص رسيده‌اند ، در حالى كه ديگران با جد و جهد مىبايستى در مقام تحصيلش برآيند ، آن هم هر چه مجاهدت كنند به آن مرتبه از اخلاص كه آن عده رسيده‌اند نمىرسند . آرى ، اخلاص ايشان بسيار عالىتر و رتبه آن بلندتر از آن اخلاصى است كه با اكتساب بدست آيد ، چون آنها دلهايى پاك از لوث موانع و مزاحمات داشته‌اند . و ظاهرا در عرف قرآن مقصود از كلمه « مخلصين » - به فتح لام - هر جا كه آمده باشد هم ايشان باشند . و اين عده همان انبياء و امامان معصوم ( ع ) هستند ، و قرآن كريم هم تصريح دارد بر اينكه خداوند ايشان را « اجتباء » نموده ، يعنى جهت خود جمعآورى و براى حضرت خود خالص ساخته ، هم چنان كه فرموده : « وَاجْتَبَيْناهُمْ وَهَدَيْناهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » « 1 » و نيز فرموده : « هُوَ اجْتَباكُمْ وَما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » « 2 » . و به ايشان از علم ، آن مرحله اى را داده كه ملكه عاصمه است ، و ايشان را از ارتكاب گناهان و جرائم حفظ مىكند ، و ديگر با داشتن آن ملكه صدور گناه حتى گناه صغيره از ايشان محال مىشود . و فرق « عصمت » و « ملكه عدالت » همين است ، با اينكه هر دوى آنها از صدور و ارتكاب گناه مانع مىشوند ، از اين جهت با هم فرق دارند كه با ملكه عصمت صدور معصيت ممتنع هم مىشود ، ولى با ملكه عدالت ممتنع نمىشود . در صفحات گذشته هم گفتيم كه اين عده از پروردگار خود چيزهايى اطلاع دارند كه ديگران ندارند ، و خداوند هم اين معنا را تصديق نموده و فرموده : « سُبْحانَ اللَّه عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّه الْمُخْلَصِينَ » « 3 » . و نيز محبت الهى ايشان را وامىدارد به اينكه چيزى را جز آنچه كه خدا مىخواهد نخواهند ، و به كلى از نافرمانى او منصرف شوند ، هم چنان كه اين را نيز در قرآن تقرير نموده ، و در چند جاى از آن فرموده است : « فَبِعِزَّتِكَ لأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ » « 4 » .

--> ( 1 ) اين پيغمبران را برگزيديم و به راهى راست هدايتشان كرديم . سوره انعام ، آيه 87 . ( 2 ) او شما را برگزيد و در اين دين براى شما سختى ننهاد . سوره حج ، آيه 78 . ( 3 ) خداى يكتا از آنچه وصف مىكنند منزه است ، مگر بندگان خاص خداى . سوره صافات ، آيه 159 و 160 . ( 4 ) به عزت تو قسم كه همگيشان را گمراه مىكنم ، مگر آنها كه بندگان خاص توأند . سوره ص آيه 82 و 83 .