دليل اينكه دلهاى برادرانش سرشار از كينه و دشمنى با وى بود اين است كه يعقوب ( ع ) در جواب يوسف نفرمود : من مىترسم در باره ات نقشه شومى بريزند و يا ايمن نيستم از اينكه نابودت كنند ، بلكه فرمود : نقشه مىريزند ، و تازه همين بيان را هم با مصدر تاكيد نموده فرمود : * ( « فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْداً » ) * ، زيرا مصدر « كيدا » كه مفعول مطلق است خود يكى از وسائل تاكيد است . علاوه بر اين ، كلام خود را با جمله * ( « إِنَّ الشَّيْطانَ لِلإِنْسانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ » ) * تعليل و تاكيد كرد ، و خاطرنشان ساخت كه كيد برادران غير از كينه هاى درونى ، يك سبب خارجى دارد كه كينه آنان را دامن زده آتش دلهايشان را تهييج مىكند تا آن حسد و كينه اثر سوء خود را كرده باشد ، و او شيطانى است كه از روز نخست دشمن انسان بوده حتى يك روز هم حاضر به ترك دشمنى نشده ، و دائما با وسوسه و اغوا كردن خود ، آدميان را تحريك مىكند تا از صراط مستقيم و راه سعادت به سوى راه كج و معوجى كه به شقاوت دنيايى و آخرتى آدمى منتهى مىشود منحرف شود . آرى ، او با همين وسوسه هاى خود ، ميان پدران و فرزندان را بر هم زده دوستان يك جان در دو بدن را از هم جدا مىكند و مردم را گيج و گمراه مىسازد . بنا بر اين ، معنى آيه چنين مىشود : يعقوب به يوسف فرمود : پسرك عزيزم ! داستان رؤياى خود را براى برادرانت شرح مده ، زيرا به تو حسادت مىورزند ، و از كار تو در خشم شده نقشه اى براى نابوديت مىكشند ، شيطان هم از همين معنا استفاده كرده فريب خود را به كار مىبندد ، يعنى به دلهاى آنان راه يافته نمىگذارد از كيد بر تو صرفنظر كنند ، چه شيطان براى آدميان دشمنى آشكار است . * ( « وَكَذلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الأَحادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَه عَلَيْكَ وَعَلى آلِ يَعْقُوبَ . . . » ) * « اجتباء » از ماده جبايت است كه به معناى جمعآورى كردن است . گفته مىشود « جبيت الماء فى الحوض - جمع كردم آب را در حوض » و از همين باب است كه جمع آورى ماليات را « جباية الخراج » مىگويند . خداى تعالى هم مىفرمايد : « يُجْبى إِلَيْه ثَمَراتُ كُلِّ شَيْءٍ » « 1 » . بنا بر اين ، در همه موارد استعمال و همه مشتقات اين ماده ، جمع آورى اجزاى يك چيز و حفظ آن از تفرقه و تشتت خوابيده ، و در ضمن ، آمد و شد و حركت جمع كننده به سوى آن چيزى

--> ( 1 ) جمع مىشود نزد او ثمره هر چيز . سوره قصص ، آيه 57 .