السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
19
تفسير الميزان ( فارسي )
خواننده محترم و پژوهشگر متدبر بايد توجه داشته باشد كه خداى تعالى در ميان همه منازل قرب ، پاداش كسانى را كه به وسيله ايمان خود هدايت يافتند جنات نعيم ذكر كرده ، و در ميان همه نعمتهاى بهشتى انهارى را نام برده كه در بهشت از زير آنان جارى است ، حال بايد ديد علت اين انتخاب چيست ؟ ما در تفسير آيه شريفه : « صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ » « 1 » و در تفسير آيه شريفه : « فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّه عَلَيْهِمْ » « 2 » گفتيم كه در قرآن كريم نعمت به معناى حقيقيش همانا ولايت الهى است ، و يكى از چيزهايى كه خداى تعالى اولياى مقربين خود را به آن اختصاص داده نوعى از شراب بهشت است كه با نوشاندن آن شراب به ايشان احترامشان كرده ، به شان آنان اعتناء مىنمايد ، مثلا فرموده : « إِنَّ الأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً عَيْناً يَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّه يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً » « 3 » ، و نيز فرموده : « إِنَّ الأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ . . . يُسْقَوْنَ مِنْ رَحِيقٍ مَخْتُومٍ . . . عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ » « 4 » ، و اين بر خواننده گرامى است كه در اين گونه آيات دقت نموده ، بعضى را با بعضى ديگر مقايسه و تطبيق كند تا شايد بتواند به بعضى از اسرار لطيف كه خداى عز و جل در كلام خود به وديعت نهاده دست يابد . * ( « دَعْواهُمْ فِيها سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ وَآخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ » ) * اولين كرامتى كه خداى سبحان به اوليايش - يعنى همانهايى كه در دلهايشان غير خدا نيست و غير خدا كسى امورشان را تدبير نمىكند - كرده اين است كه دلهايشان را از محبت غير خودش پاك مىكند ، تا به آنجا كه غير خدا را دوست نمىدارند و جز به خدا به هيچ چيز ديگر نمىانديشند و جز در راه او قدمى بر نمىدارند . پس ، اولياء خدا منزه از هر شريكى براى خدا هستند ، يعنى هيچ چيز ديگر دلهاى آنان را به سوى خود نمىكشد ، و از ياد خدا غافل نمىسازد ، و هيچ شاغلى آنان را از پروردگارشان به خود مشغول نمىكند . و اين منزه بودن دلهايشان همان تنزيهى است كه آنان نسبت به خداى تعالى دارند . آرى ، اولياء خدا ، پروردگار خود را از هر چيزى كه لايق به ساحت قدس او نيست منزه
--> ( 1 ) « سوره حمد ، آيه 7 » . ( 2 ) « سوره نساء ، آيه 69 » . ( 3 ) محققا ابرار از جامى خواهند نوشيد كه مزاج كافور دارد ، از چشمه اى كه بندگان خدا از آن مىنوشند ، چشمه اى كه خود آنان آن را به نوعى ناگفتنى بجوشش در مىآورند . « سوره انسان ، آيات 5 و 6 » . ( 4 ) محققا ابرار در نعيم خواهند بود . . . و از شرابى سر به مهر خواهند نوشيد . . . ، چشمه اى كه تنها مقربين از آن - و يا به آن مىنوشند - « سوره مطففين ، آيات 22 - 28 »