قول باشد ، ( چون وجود رسول خدا ( ص ) مانع از نزول عذاب بر آنان نبود ) و حال آنكه ظاهر سياق آيه اين است كه جواب از قول همين قائلين است ( و اين اشكالى است كه در آيه مورد بحث به نظر مىرسد ) . و اين اشكال بنا به روايتى كه در شان نزول آيه وارد شده و چنين دارد كه قائلين وقتى گفتند : * ( « اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ . . . » ) * ، خداوند در جوابشان آيه « سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَه دافِعٌ » را نازل كرد ، شديدتر مىشود ، براى اينكه بنا بر اين روايات جواب قائلين به * ( « اللَّهُمَّ إِنْ كانَ . . . » ) * ، آيه شريفه « سَأَلَ سائِلٌ » است ، نه آيه * ( « وَما كانَ اللَّه » ) * و حال آنكه گفتيم سياق اين آيه سياق جواب از آن قائلين است ، و به زودى بحث در پيرامون اين روايت و روايات ديگرى كه در شان نزول اين آيه وارد شده در بحث روايتى آينده خواهد آمد - ان شاء اللَّه - يكى از مفسرين براى اينكه هم آن معنايى كه ما كرديم بكند و هم اشكالى وارد نيايد آيه شريفه را چنين توجيه كرده كه خداى تعالى رسول اللَّه را فرستاده تا براى عالميان رحمت و براى خصوص اين امت نعمت بوده باشد ، نه نقمت و عذاب . و ليكن اشكال اين توجيه اين است كه مقتضاى « رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ » بودن اين نيست كه مصلحت دين را ناديده گرفته و در برابر ظلمهاى ظالمان و لو به هر درجه و پايه كه برسد سكوت كند ، و براى اينكه نسبت به ظالمين نقمت نباشد صالحين را بدبخت نموده و نظام دين و دنيا را مختل سازد ، هم چنان كه خود خداى تعالى فرموده : « وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ - رحمت من تمامى موجودات را فرا گرفته » و در عين حال اين سعه رحمتش مانع از حلول غضبش نشده ، به شهادت اينكه خودش در كلام خود بيان كرده كه در امتهاى گذشته چگونه غضب كرده ، و ايشان را از روى زمين برانداخته است . علاوه بر اين ، خداى تعالى قتل و اسارتى را كه كفار قريش در جنگ بدر و ساير غزوات بدان دچار شدند عذاب ناميده ، و اين عذاب را منافى با رحمة للعالمين بودن رسول خدا ( ص ) ندانسته و در جمله « وَما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ » « 1 » و همچنين در سوره هاى يونس ، اسراء ، انبياء ، قصص ، روم ، معارج و شورى و در ديگر سوره ها اين امت را به عذابى واقع شدنى تهديد نموده ، و خود اين مفسر آن را با رحمة للعالمين بودن رسول خدا ( ص ) منافى نمىداند با اين حال چطور نزول عذاب را بر عده كمى كه گفتند :

--> ( 1 ) و ترا نفرستاديم مگر اينكه براى عالميان رحمت بوده باشى . سوره انبياء آيه 107