( ع ) در ضمن جواب مسائلى كه وى از آن جناب با نامه پرسيده بود نوشت : خداوند فرار از جنگ را حرام كرده چون موجب وهن در دين و استخفاف به انبياء و پيشوايان عادل و ترك نصرت ايشان عليه دشمنان است ، و اين موجب عقاب ايشان است ، چون با اين عمل خود دعوت خدا را مبنى بر اقرار به ربوبيت او و اظهار و گستردن عدالت و ترك جور و از ميان برداشتن فساد زير پا گذاشته و باعث مىشوند كه دشمنان بر مسلمانان جرأت يابند ، علاوه بر اينكه با اين عمل باعث كشته شدن و اسير گشتن مسلمانان و باطل شدن دين خداى عز و جل و فسادهاى ديگر مىشوند « 1 » . مؤلف : روايات دال بر اينكه فرار از زحف از گناهان كبيره و هلاك كننده است از ائمه اهل بيت ( ع ) بسيار وارد شده ، و ما در بحث از گناهان كبيره در تفسير آيه « إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْه نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ » « 2 » در جلد چهارم ص 511 اين كتاب تعدادى از آنها را ايراد كرديم . و در همين معنا رواياتى از طرق اهل سنت وارد شده ، مانند روايتى كه صحيح بخارى و مسلم از ابى هريره از رسول خدا ( ص ) نقل كرده‌اند كه فرمود : از هفت گناه هلاك كننده اجتناب كنيد ، پرسيدند آن هفت گناه كدامند يا رسول اللَّه ، فرمود : 1 - شرك به خدا 2 - كشتن كسى كه خداوند كشتنش را حرام كرده مگر به حق 3 - سحر 4 - رباخوارى 5 - خوردن مال يتيم 6 - پشت به جنگ كردن در روز جنگ 7 - نسبت دادن زنا به زنان پاكدامن و بى خبر از فحشاء « 3 » البته روايات ديگرى نيز هست كه از ابن عباس و ديگران نقل كرده‌اند ، و دلالت دارد بر اينكه فرار از جنگ از گناهان كبيره است . بله ، آيه شريفه « الآنَ خَفَّفَ اللَّه عَنْكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ » « 4 » اطلاق آيه حرمت فرار از جنگ را به صورتى كه عده مسلمين كمتر از ثلث عده كفار باشد تقييد نموده است . و نيز از طرق اهل سنت از عمر بن خطاب و عبد اللَّه بن عمر و ابن عباس و ابى هريره و

--> ( 1 ) فقيه ج 3 ص 370 و علل الشرائع ص 481 ( 2 ) سوره نساء آيه 31 ( 3 ) صحيح مسلم ج 2 ص 83 و صحيح بخارى باب وصايا ص 12 ( 4 ) امروز خداوند از شما تخفيف داد ، و دانست كه در شما ضعفى است ، حال اگر از شما صد نفر صابر و خويشتندار باشند بر دويست نفر كافر غلبه مىيابند . سوره انفال آيه 66