السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
524
تفسير الميزان ( فارسي )
مؤلف : در اين معنا نيز روايات بسيار زيادى در جوامع حديث شيعه از امامان اهل بيت ( ع ) آمده ، و در بيشتر آنها دارد كه مقصود از « مؤمنون » در آيه ، ائمه هستند و انطباق اين روايات با تفسيرى كه ما در سابق كرديم روشن است . و در كافى به سند خود از زراره از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه در تفسير آيه * ( « وَآخَرُونَ مُرْجَوْنَ لأَمْرِ اللَّه » ) * فرموده : مقصود از اين طائفه مردمى از مشركين بودند كه امثال حمزه و جعفر طيار را از مسلمين كشتند و بعدا به اسلام درآمدند و خدا را به يگانگى پرستيدند و شرك را كنار گذاشتند ، و ليكن ايمان در دلهايشان راه نيافت تا از مؤمنين واقعى باشند و بهشت برايشان حتمى شود ، و از منكرين هم نبودند تا كافر باشند و جهنم برايشان حتمى باشد ، لذا حالشان معلوم نبود ، و در اين آيه در حقشان فرموده : « اين طائفه امرشان با خداست ، يا عذابشان مىكند و يا از جرائمشان مىگذرد » « 1 » . مؤلف : اين روايت را عياشى « 2 » نيز در تفسير خود از زراره از آن حضرت نقل كرده و در اين معنا روايات ديگرى نيز هست . و در تفسير عياشى از حمران روايت شده كه گفت : از امام صادق ( ع ) پرسيدم مستضعفين چه كسانىاند ؟ فرمود : كسانىاند كه نه از مؤمنين بشمار مىروند ، و نه از كفار ، و سرانجام كارشان با خداست « 3 » . و در الدر المنثور است كه ابن منذر از عكرمه روايت كرده كه گفت : آيه * ( « وَآخَرُونَ مُرْجَوْنَ لأَمْرِ اللَّه » ) * در باره آن سه نفرى نازل شد كه از جنگ تخلف كرده بودند « 4 » . مؤلف : صاحب الدر المنثور نظير اين روايت را از مجاهد و قتاده نقل كرده ، و در آن دارد كه اسامى آن سه نفر عبارت است از : هلال بن اميه ، مرارة بن ربيع ، و كعب بن مالك ، از قبيله اوس و خزرج « 5 » و ليكن داستان آن سه نفر با اين آيه وفق نمىدهد ، و به زودى داستانشان خواهد آمد - ان شاء اللَّه .
--> ( 1 ) اصول كافى ج 2 ص 407 ح 1 ( 2 ) تفسير عياشى ج 2 ص 110 ح 130 ( 3 ) تفسير عياشى ج 2 ذيل ح 130 ( 4 ) الدر المنثور ج 3 ص 276 ( 5 ) الدر المنثور ج 3 ص 276